NL

Anne Frank op de Zesde Montessorischool

Anne Frank zat van 1935 tot 1941 op de Zesde Montessorischool te Amsterdam.

Vervaardiger: Johannes Machielis Bakels. Fotocollectie Anne Frank Stichting, Amsterdam

Klassenfoto van de Zesde Montessorischool met onderwijzer J.G.E. van Gelder. Anne Frank staat naast hem, Amsterdam, 1938

Vervaardiger: Johannes Machielis Bakels. Fotocollectie Anne Frank Stichting, Amsterdam Copyright: Rechthebbende(n) onbekend

Anne Frank zat van het schooljaar 1935-36 tot en met het schooljaar 1940-41 op de Zesde Montessorischool te Amsterdam.

Edith Frank schreef aan Gertrud Naumann op 26 maart 1935: 'Denk dir: heute muss ich Anne für die Schule anmelden; sie wird wohl weiter in der Montessori Schule bleiben'.[1] Later schrijft ze: 'Anne kommt erst im August in die Schule.[2] Op 16 augustus 1935 was de dagtekening van Annes toelating op de 6e Montessorischool.[3] Ze kwam in klas 1B bij mijnheer Van Gelder. Hij bleef tot en met de vierde klas Annes meester. In de vijfde klas (`1939-‘40) zat ze bij juffrouw Godron en in klas 6A (1940-’41) bij mevrouw Kuperus.

In het schooljaar 1940-'41 scheef Anne aan haar Oma: 'Meester is nu al twee jaar van school af, nu dit jaar ben ik bij Mevrouw Kuperus (…)'. [4] In haar dagboek schrijft Anne in 1942 over mevrouw Kuperus: '(...) kwam ik in 6C bij mevrouw Kuperus de directrice terecht, wij hielden een hartroerend afscheid aan het einde van het schooljaar (...).'[5] Dagtekening van Annes uitschrijving was 27 september 1941.[3]

Otto Frank schreef later aan mevrouw Kuperus: 'Anne was een echt Montessori-kind'.[6] Volgens Otto vonden hij en Edith deze lesmethode het meest geschikt voor Anne en zij hadden daarom de Zesde Montessorischool voor haar uitgekozen.[7] In 1968 schreef Otto: 'Voor Anne was het goed dat ze een Montessorischool bezocht, waar elke leerling heel individueel werd behandeld'.[8]

Kort voor haar dood in 1993 sprak mevrouw Kuperus in een interview over Anne:

'Anne was een aardig meisje, niet opvallend, maar wel altijd actief en spontaan. Ze had vriendinnetjes, werkte vaak ook met de kinderen samen (...), maar viel niet op als een aparte persoonlijkheid.  (....) Als je ze in een groepje bij elkaar zag, waren het leuke kinderen. Dat vond ik soms moeilijk na het verschijnen van het dagboek. Dan kwamen er mensen bij mij om te vertellen dat het zo'n bijzonder intelligent kind was. Dat was ze helemaal niet. Ze was niet dom hoor, maar Anne heeft periodes gehad dat ze vrij veel verzuimde. Ze is nogal eens een paar keer ziek geweest. En in die tijd kwam ze achter met haar werk'.[9]

Vanwege de opgelopen achterstand besloten Annes ouders aan het einde van het zesde schooljaar in overleg met de schoolleiding om haar nog een extra jaar op de Montessorischool te laten, maar dat mocht niet zo zijn. Vlak voor de zomervakantie van 1941 kwam de Duitse bezetter met de verordening dat Joodse kinderen naar Joodse scholen moesten.

Klasgenoten

Door het Montessorisysteem wisselden de klassen van samenstelling. Anne had volgens de gegevens van het ouderfonds in de diverse klassen de volgende klasgenootjes:

1935-1936, klas 1B bij meneer Van Gelder.
Lia van den Ancker, Robert Arnoldy, Martha van den Berg, Mary Distelbrink, Bob Gatersleben (doorgehaald: van school), Lily van Gelder, Elisab. Goslar, Johnny Groenevelt, Sylvia Groot, Guusta Holzhausen, Sally Kimel, Suze Koker (doorgehaald: van school), Jo Kolthek, Leo Kramer, Ruth Langendijk (doorgehaald: van school), Willy Lansink, Freetje de Leeuw, Jaap de Leeuw, Rijk Loek, Gerda Moes, Peter Neuhaus, Bob Overre, Salomon (Sally) Philipse, Betty Polk, Jacq. v. Praag, Greta Prette, Willy Reiman (doorgehaald), Appie Reiner, Alex Schaap, Willy Smits, Rie Swillens, Lettie Tielkemeyer, Loes Verdickt, Sonja Vughts, Els Wachenhausen, Renée Weber, Benny Weiss, Paula Ovink.[10]

1936-1937, klas 2B bij meneer Van Gelder.
Lia van den. Ancker, Robert Arnoldy, Martha van den Berg, Dick Bouma, Lucy van Dijk, Käthe Egyedi, C. van Gelder, R. van Gelderen, Elisab. Goslar, Johnny Groenevelt, Freek de Groot, Rob Hannes, Sally Kimel, Suze Krieg, Willy Lansink, Jaap de Leeuw, J. Looy (doorgehaald: van school), Rijk Loek, Gerda Moes, Sonja Mug, B. de Muinck Keizer, E. Mulder, C. Muller, Rolf Muller, Peter Neuhaus, Y. v Ommen (doorgehaald B. Overre), Paula Ovink, Salomon (Sally) Philipse, Appie Reiner, Magda de Ruiter, H. Scholten, Jaap Soutendijk, J. Scholtz, Jo Sealtiel, Leo Strakkee, Rie Swillens, Simon Tak, Loes Verdickt, H. Vreugde, Sonja Vughts (doorgehaald: van school), Ebie Jekel.[11]

1937-1938, klas 3B bij meneer Van Gelder.
Dinie Amelsbeek, Lia van den Ancker, Corrie Bouwmeester, Liesje Brilleman, Annie v.d. Broek, Nelly Davidson, Vera Frank, Jopie Fuchs, Lily van Gelder, Johnny Groenevelt, Bep van Groot Battavé, Gerrie Hildering, Paultje Jacobs, Juultje Ketellapper, Rudi Kolthek, Willy Lansink, Chelly Metzelaar, Ella Mulder, Yvonne van Ommen (doorgehaald), Paula Ovink, Salomon (Sally) Philipse, Magda de Ruiter, Isaak Slösser, Gerrie v.d. Vegte, Loesje Verdickt, Robert Arnoldy, Martha van den Berg, Mary Bos, Lucy van Dijk, Käthe Egyedi, Liesbeth Goslar, Sally Kimel, Jaap de Leeuw, Rijk Loek, Gerda Moes, Peter Neuhaus, Appie Reiner, Rie Swillens, Dick Bouma, Freetje de Groot, Rob Hannes, Ebie Jekel, Sonja Mug, Hans Scholten, Jo Sealtiel, Leo Strackee.[12]

1938-1939, klas 4B, meneer Van Gelder/juffrouw Godron
Selma Agsteribbe, Diny Amelsbeek, Lia van den Ancker, Robert Arnoldy, Martha van den Berg, Mary Bos, Dick Bouma, Corrie Bouwmeester, Liesje Brilleman, Annie v/d Broeke (doorgehaald), Nelly Davidson, Lucy van Dijk, Käthe Egyedi, Vera Frank, Lily van Gelder, Elisab. Goslar, Johnny Groenevelt, Freek de Groot, Bep van Groot Battavé, Rob Hannes, Gerrie Hildering, Ebie Jekel, Juultje Ketellapper, Sally Kimel, Rudi Kolthek, Willy Lansink, Jaap de Leeuw, Rijk Loek, Gerda Moes, Sonja Mug, Elly Mulder, Peter Neuhaus, Paula Ovink, Salomon (Sally) Philipse, Appie Reiner, Magda de Ruiter, B. Scholten, Jo Sealtiel, Isaak Slösser, Leo Strackee, Rie Swillens, Gerrie van der Vegte, Loesje Verdickt.[13]

1939-1940, klas 5B bij juffrouw Godron.
Robert Arnoldy, Martha van den Berg, Mary Bos, Dick Bouma, C. Bouwmeester, Liesje Brilleman, Lucy van Dijk, Käthe Egyedi, Willy Engel, Vera Frank, Elisab. Goslar, Freek de Groot (doorgehaald, kan niet meer betalen), Bep van Groot Battavé, Rob Hannes, Gerrie Hildering, Ebie Jekel, Sally Kimel, F. Kolthek, A. Knebel (doorgehaald, eind juni verhuisd), Rudi Kolthek, Jaap de Leeuw, W. Leyten, Rijk Loek, Gerda Moes, Sonja Mug, Peter Neuhaus, Appie Reiner, L. Rustenburg, Rebecca Salomons, H. Scheerder, Isaak Slösser, H. Scholten, J. Scholtz, Jo Sealtiel, Leo Strackee, Rie Swillens, Loes Verdickt, Jan Wiegel, David Witjas (weggegaan 13/10).[14]

1940-1941, klas 6A bij mevrouw Kuperus
Selma Agsteribbe, Diny Amelsbeek, Robert  Arnoldy, L. Bakker (doorgehaald) , Werner Basz, W. Blauw, H. Bomers, C. Bouwmeester, Liesje Brilleman, A. Coppenhagen, Maurice Coster, A. Eering, Käthe Egyedi, Vera Frank, Elisab. Goslar, R. de Graaf, Johnny Groenevelt, Bep van Groot Battavé, Gerrie Hildering, R. van Gelderen, B. Janssen, Jo Kolthek, I. Koopman, Suze Krieg, Jaap de Leeuw, E. Lentz, Lettie de Levie, H. Maas, R. Metzelaar, Guus Mittelmeijer, Gerda Moes, Rolf Muller, Klaartje Musikant, L. Nijssen, A. Pachter, Salomon (Sally)  Philipse, E. Polak, R. Polak, K. Slaterus, Isaak Slösser, Jaap Soutendijk, T. Steen, H. Stork, Rie Swillens, Gerrie van der Vegte, C. Westera, S. Windt.[15]

Klassenfoto's

Er is een foto van de klas van Anne gemaakt op 4 april 1936 met het bijschrift 1936. bij mijnh. v. Gelder. Ook is er een foto van Anne in de klas van meneer Van Gelder uit 1938.[16] Verder is er ook een foto van Anne samen met juffrouw Godron, Martha van den Berg en Rebecca Salomons.[17]

Noten

  1. ^ Anne Frank Stichting (AFS), Anne Frank Collectie (AFC), reg. code A_Getuigen_I_090: Edith Frank aan Gertrud Naumann, 26 maart 1935.
  2. ^ AFS, AFC, reg. code A_getuigen_I_119: Edith Frank aan Gertrud Naumann, gedateerd 'Freitag'.
  3. a, b AFS, AFC, reg. code A_Montessori_I_002: Inschrijvingsregister Montessorischool, volgnummer 109.
  4. ^ Familiearchief Anne Frank-Fonds (AFF), Bazel, Alice Frank, AFF_Alf_corr_18: Anne Frank aan Alice Frank, ongedateerd.
  5. ^ Anne Frank, Dagboek A, 15 juni 1942, in: Verzameld werk, Amsterdam: Prometheus, 2013. Uit de schooladministratie blijkt echter dat zij deel uitmaakte van 6A.
  6. ^ AFS, AFC, Otto Frank Archief (OFA), reg. code OFA_100: H.A.M. Kuperus aan Otto Frank (n.a.v. de schenking exemplaar van Het Achterhuis), juni 1947.
  7. ^ AFS, AFC, OFA, reg. code OFA_275.8, Brieven uit de Verenigde Staten - L, 1955-1976: Brief van Otto Frank, 16 juli 1969.
  8. ^ AFS, AFC, OFA, reg. code OFA_070: Bitte schreiben Sie mir etwas über Anne Frank.
  9. ^ Bas Moll e.a. (red.), 75 jaar en springlevend: 6e Montessorischool Anne Frank 1932-2007, Amsterdam: Zesde Montessorischool, 2008, p. 22-23, 37.
  10. ^ AFS, AFC, reg. code A_Montessori_I_036: Kasschriftje van het ouderfonds, Klasse 1B 1935-'36.
  11. ^ AFS, AFC, reg. code A_Montessori_I_037: Ouderfonds Klasse B 1936-'37.
  12. ^ AFS, AFC, reg. code A_Montessori_I_038: Ouderfonds Klasse B 1937-'38.
  13. ^ AFS, AFC, reg. code A_Montessori_I_039: Ouderfonds Klasse B 1938-'39.
  14. ^ AFS, AFC, reg. code A_Montessori_I_040: Ouderfonds Klasse B 1939-'40.
  15. ^ AFS, AFC, reg. code A_Montessori_I_027: Ouderfonds Klasse A 1940-'41.
  16. ^ AFS, AFC, reg. code A_A_Frank_III_055: Fotoalbum van Anne Frank ("Blanco Electro Monster Huishoudboek 1937"), nr. 30; AFS, AFC, reg. code  A_Montessori_III_002, nr. 004.
  17. ^ AFS, AFC, reg. code A_A_Frank_III_055: Fotoalbum van Anne Frank ("Blanco Electro Monster Huishoudboek 1937"), nr. 40.

Digitale Bestanden (3)

Klassenfoto van Anne op de Zesde Montessorischool, Amsterdam, 4 april 1936

Niet doen wat je wilt, maar willen wat je doet.

Verslag van onderzoek naar de Zesde Montessorischool en Anne Frank.

Download file

Klassenfoto met namenlijst, van Klas 1B Zesde Montessorischool - 4 april 1936.

Group photo with list of names, of Class 1B Sixth Montessori School - April 4, 1936.

Download file