Margot Frank krijgt een oproep
Margot kreeg een oproep zich te melden voor transport naar Duitsland. Dit was de aanleiding voor de familie Frank om meteen onder te duiken.
Op zondag 5 juli 1942 werd op Merwedeplein 37-II een oproep afgegeven voor Margot Frank, afkomstig van de Zentralstelle für jüdische Auswanderung. Anne schrijft in haar dagboek: '(...) om ongeveer 3 uur kwam een politieagent bij moeder die riep beneden in de deur, mej. Margot Frank, moeder ging naar beneden en kreeg van die agent een kaart, waar opstond dat Margot Frank zich moest melden bij de S.S.'[1] Mogelijk stond de oproep op een klein groen kaartje, maar de precieze inhoud ervan is niet bekend.[2] Volgens Ilse Ledermann-Citroen moesten de ontvangers van deze oproepen de volgende dag (6 juli 1942) tussen acht en negen uur 's ochtends bij de Gestapo verschijnen. Hoogstwaarschijnlijk bedoelde ze hier de Zentralstelle für jüdische Auswanderung op Adama van Scheltemaplein 1. Daar moesten zij een formulier invullen en kregen ze vervolgens de aanzegging op 15 juli 1942 om half drie 's nachts naar het treinstation (niet duidelijk welk) te komen, zogenaamd voor 'tewerkstelling in Duitsland'.[3]
De familie Frank gaf geen gehoor aan de oproep en besloot om meteen onder te duiken.[4] Voorbereidingen daartoe waren al getroffen.[5] Miep Gies bracht Margot met de fiets in de vroege ochtend van 6 juli 1942 naar de Prinsengracht. De bronnen hierover vertonen kleine onderlinge verschillen:
- Dagboek A: 'Margot ging ook met een schooltas op de fiets (...)'.[5]
- Dagboek B: 'Margot stopte haar schooltas vol met schoolboeken, haalde haar fiets uit de stalling en reed achter Miep aan weg.'[6] Dat Margot haar eigen fiets nog had is heel waarschijnlijk.
- Miep Gies in een interview: Om zeven uur haalde ze Margot op. Rond half acht waren zij in het Opekta-kantoor. Ze zetten de fietsen binnen en gingen naar boven. Ze maakte de deur van het Achterhuis open en duwde Margot naar binnen.[7]
- Miep Gies in haar boek: Ze haalde Margot rond half acht 's morgens op en bracht haar via Waalstraat, Noorder Amstellaan, Ferdinand Bolstraat, Vijzelstraat, Rokin, Dam en Raadhuisstraat naar de Prinsengracht. Ze bracht haar naar het Achterhuis en liet haar daar achter. Kleiman kwam iets later en bracht Margots fiets ergens heen.[8]
Noten
- ^ Anne Frank, Dagboek A, 8 juli 1942, in: Verzameld werk, Amsterdam: Prometheus, 2013.
- ^ Heinz Wielek, De oorlog die Hitler won, Amsterdam: Amsterdamsche Boek- en Courantmaatschappij, 1947, p. 144.
- ^ Ilse Ledermann-Citroen aan Paul en Lientje, in: Letters from the Ledermanns, eigen beheer m.m.v. Yad Vashem, 2016, p. 10; Abel J. Herzberg, Kroniek der Jodenvervolging, 1940-1945, Amsterdam: Querido, 1985, p. 139.
- ^ Menno Metselaar, 'De dag voor de onderduik', in Anne Frank Magazine 1999, p. 14-17.
- a, b Anne Frank Stichting (AFS), Anne Frank Collectie, (AFC), Otto Frank Archief (OFA), reg. code OFA_071: Otto Frank aan Alice Frank en overige familie, 8 juni 1945. Otto schrijft 6 juli, maar hij vergist zich een dag.
- ^ Anne Frank, Dagboek B, 8 juli 1942, in: Verzameld werk.
- ^ AFS, Getuigenarchief, Santrouschitz: Interview met Miep Gies, 1992, deel 3, p. 17.
- ^ Miep Gies & Aison Leslie Gold, Herinneringen aan Anne Frank. Het verhaal van Miep Gies, de steun en toeverlaat van de familie Frank in het Achterhuis, Amsterdam: Bert Bakker, 1987, p. 92-94.