Michael Frank

Michael Frank werd geboren in Landau als zoon van Zacharias Frank en Babette Hammelfett. Hij was de op een na jongste zoon van gezin dat bestond uit vijf meisjes en vijf jongens, een jonggestorven zusje niet meegeteld. Zijn broers waren: Jacob (1843-1878), Emil (1847-1906), Arnold (1850-1872), en Leon (1853-1915). Zijn zussen waren: Rebecca (1842-1928), Rosalia (Rosa; 1844-1929), Sophie (1846-1927), Carolina (Lina; 1854-1930) en Caroline (1855-1929).^[1] Slechts twee van hen bleven in hun geboorteplaats Landau wonen. Vier van de vijf zussen verlieten door hun huwelijk met mannen van buiten de Palts hun geboortegrond. Twee van hen vertrokken naar de Verenigde Staten, een naar Frankfurt en een ander naar Luxemburg.

Vier van de vijf broers kozen ervoor om de Palts te verlaten en naar meer welvarende regio's te verhuizen. Met de oprichting van het Duitse Keizerrijk ontstond op 18 januari 1871 één verenigd Duitsland.^[2] Daardoor verbeterde de situatie van de Joden in Duitsland aanzienlijk. Waar voorheen de mate van juridische gelijkheid per regio verschilde, was nu iedereen Duits staatsburger, ongeacht zijn of haar religieuze overtuiging. Toch betekende dat niet dat de Duitse Joden ook in de praktijk als gelijkwaardige burgers werden behandeld. Sommige maatschappelijke sectoren bleven voor Joden bleven beperkt toegankelijk en een carrière als ambtenaar of rechter was nagenoeg onmogelijk, maar op artistiek en intellectueel vlak konden ze zich laten gelden. Ook binnen de financiële sector, in de industrie en in de politiek konden ze zich vrij bewegen.^[3] Gebruikmakend van deze nieuw verworven vrijheden, was Michaels oudere broer Jacob in 1872 in Frankfurt een bank onder de familienaam begonnen, terwijl zijn jongere broer, Léon, samen met diens zakenpartner Willy Wolfsohn in 1879 de bank Frank, Wolfsohn & Co in Parijs oprichtte. Michael Frank vertrok datzelfde jaar naar Frankfurt en werd effectenhandelaar op de beurs.^[4]

Op 3 januari 1886 trouwde de toen 34-jarige Michael Frank met de veertien jaar jongere Alice Betty Stern.^[5] Omstreeks 1900 richtte hij het Bankhaus Michael Frank op.^[6] In 1906 speurde hij de Nederlandse markt af naar vrijgekomen obligaties van de Peninsular Koper Maatschappij, en was bereid daar duizend gulden per stuk voor te betalen.^[7] Dankzij zijn succesvolle investeringen, zoals in de productie van de hoestbonbons Fay's Sodener Mineral Pastillen, raakte Michael Frank in goede doen.^[8] In 1901 kocht hij een woning in de Jordanstraße (vanaf 1917 Mertonstrasse) in het Westend, een woonwijk voor de hogere middenklasse in Frankfurt. Anne schrijft in haar dagboek:

'Vader werd in Frankfurt am Main geboren, van steenrijke ouders, Michael Frank had een bank, en was daardoor millionair geworden en Alice Stern was van zeer voorname en rijke ouders. Michael Frank was in zijn jeugd helemaal niet rijk, maar had zich behoorlijk opgewerkt. Vader had in zijn jeugd een echt rijke-zoontjes leven, elke week partijen, bals, feesten, mooie meisjes, walsen, diners, vele kamers enz. enz.^[9]

Michael Frank en zijn vrouw kregen drie zonen: Robert, Otto en Herbert; en een dochter Helene (Leni).^[10] Kort voor zijn vroegtijdige dood in de herfst van 1909 kreeg Michael Frank van het königliche Kriegsministerium een uitnodiging voor de opening van een Offiziersheim op 20 augustus 1909.^[11] Hij overleed terwijl zijn zoon Otto in New York verbleef. Rabbijn Caesar Seligman hield een grafrede, waarvan een afschrift bewaard is gebleven.^[12]

Na zijn dood werd het bankhuis Michael Frank aanvankelijk geleid door zijn vrouw Alice, zijn neef Arnold Frank en Felix Uhry, de langzittende algemeen directeur van de bank. Vanaf 1914 maakte de inflatie als gevolg van oorlogsobligaties en staatsschulden het voor de particuliere bank moeilijk om zaken te doen. Na de Eerste Wereldoorlog namen Otto en Herbert Frank het beheer van de bank van hun vader over. Helene trouwde met Erich Elias, die ook bij de bank kwam werken. De bank leed echter onder de gevolgen van de Eerste Wereldoorlog en de economische crisis van 1929, waardoor zij uiteindelijk gesloten moest worden. Een beroep van Otto en zijn moeder op hun neef Jean-Michel Frank om financiële steun mocht niet baten: die weigerde om geld te steken in een bank die onherroepelijk verloren was, al maakte hij in 1932 wel geld over naar Frankfurt om de hypotheek op het huis in de Mertonstrasse met een jaar te kunnen verlengen.^[13] 

Bron persoonsgegevens.^[10] Adressen: Landau: Kaufhausgasse 9; Frankfurt am Main: Gärtnerweg 58, Gärtnerweg 40, Jordanstrasse (later Mertonstrasse) 4.^[14]