Nelly Voskuijl
Nelly Voskuijl was een zus van Bep Voskuijl.
Persoon
Hendrika Petronella (Nelly) Voskuijl was een zus van Bep Voskuijl.[1] Op zaterdagavond 1 november 1941 liep zij met een Duitse onderofficier over de Nieuwendijk. Omdat zij minderjarig was, bracht een agent haar over naar bureau Warmoesstraat. Daar haalde haar vader Johan Voskuijl haar de volgende ochtend op.[2]
In december 1942 vroeg ze een paspoort aan, met vanwege haar minderjarigheid noodzakelijke toestemming van de ouders.[3] Nelly werkte enige tijd op een Duitse luchtmachtbasis bij het Noord-Franse Laon. Precieze data zijn niet bekend, maar ze was daar in ieder geval in het voorjaar van 1944. Ze maakte er zware bombardementen mee. Begin mei 1944 was ze terug in Amsterdam.[4] Journalist Jeroen de Bruyn en Joop van Wijk, de jongste zoon van Bep Voskuijl, stellen in een in 2015 verschenen biografie van Bep Voskuijl dat Nelly niet alleen collaboreerde met de Duitsers, maar mogelijk ook een rol heeft gespeeld bij het vermeende verraad van de onderduikers in het Achterhuis.[1] Sluitend bewijs voor deze beschuldigingen hadden zij niet.[5]
In oktober 1945 vertrok Nelly naar Groningen, maar in het voorjaar van 1953 was ze weer terug in Amsterdam en trok zij in bij haar moeder op het adres Lumeijstraat 18-I.[6] In juli 1954 werd op dat adres tevens ingeschreven Johann Marcus Carl Leibbrandt (1909-1979).[7] In de jaren dertig genoot Leibbrandt bekendheid als een verdienstelijk damspeler.[8]Tijdens de bezetting werd hij tewerkgesteld in Duitsland. In mei 1943 kreeg hij een paspoort voor werk in Duitsland.[9] Hij vertrok 19 mei 1943 om te gaan werken bij de Gerhard Fieseler Werke, een Duitse vliegtuigbouwer in Kassel.[10] In mei 1956 trouwde Nelly met hem in Rotterdam.[11] Het huwelijk bleef kinderloos. Zij vestigende zich uiteindelijk in Koudum in Friesland. Leibbrandt overleed in augustus 1979,[12] Nelly in april 2001.[13] Beiden werden begraven op De Nieuwe Oosterbegraafplaats in Amsterdam.
Bron persoonsgegevens.[6] Adres: Amstedam: Lumeijstraat 18 II (mei 1933), Lumeijstraat 18 I (nov. 1944); Groningen (okt. 1945); Amsterdam: Lumeijstraat 18 I (april 1953); Rotterdam (feb. 1955).[6]
Noten
- a, b Jeroen De Bruyn & Joop van Wijk, Bep Voskuijl, het zwijgen voorbij: een biografie van de jongste helper van het Achterhuis, Amsterdam: Prometheus, 2015.
- ^ Stadsarchief Amsterdam (SAA), Politierapporten '40-'45, archiefnummer 5225, inventarisnummer 7009: Meldingsrapporten Bureau Warmoesstraat, 1 november 1941, 12.50 v.m. en 2 november 1941, 10.00 v.m.
- ^ SAA, Paspoortaanvragen '40-'45, archiefnummer 5181, inventarisnummer 7481: Paspoortaanvraag Hendrika Petronella Voskuijl.
- ^ Anne Frank, Dagboek A, 6, 11, 19 en 25 mei 1944, in: Verzameld werk, Amsterdam: Prometheus, 2013.
- ^ Anne Frank Stichting: 'Verraadtheorie Voskuijl op aannames gebaseerd', Het Parool, 10 april 2015. Zie verder: Rosemary Sullivan, Het verraad van Anne Frank; het baanberekende onderzoek van een internationaal coldcaseteam in Nederland, Amsterdam: Ambo|Anthos, 2020, p. 196-207
- a, b, c SAA, Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238): Archiefkaart Hendrika Petronella Voskuijl.
- ^ SAA, Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238): Archiefkaart Johann Marcus Carl Leibbrandt.
- ^ Dammen om het kampioenschap in Arnhem, Arnhemsche Courant, 2 februari 1932 (via Delpher).
- ^ SAA, Paspoortaanvragen '40-'45, archiefnummer 5181, inventarisnummer 7402: Paspoortaanvraag J.C.M. Leibbrandt.
- ^ SAA, Tewerkgestelden '40-'45, archiefnummer 5236, inventarisnummer 1270: Johann M.C. Leibbrandt.
- ^ Burgerlijke stand van Rotterdam, Het Rotterdamsch Parool, 4 mei 1956 (via Delpher).
- ^ SAA, Begraafregisters,483.A: Overledene Johann Marcus Carl Leibbrandt; Burgerlijke stand, Leeuwarder Courant, 3 september 1979 (via Delpher).
- ^ SAA, Begraafregisters, Archiefnummer 483.A: Overledene Hendrika Petronella Voskuijl.