Theo Coster
Maurice (Theo) Coster was een klasgenoot van Anne Frank op de Zesde Montessorischool en het Joods Lyceum.
Persoon
Maurice (Theo) Coster was een zoon van Coenraad Coster (1895-1960) en Bertha Seyffers (1898-1988). Zijn vader kwam uit Amsterdam en zijn moeder uit Brussel.[1] Hij had een oudere zus, genaamd Freddy (1925-2013).[2] Hun vader was drukker en was eigenaar van Drukkerij Coster.[3]
In 1935 begon Maurice op de Voorbereidende school No. 51, de kleuterklas van de Zesde Montessorischool.[4] In de zesde klas van de Zesde Montessorischool was hij een klasgenoot van Anne Frank.[5] Hij stond in 1941 ingeschreven bij de 4e HBS (Hogere Burgerschool) met Vijfjarige Cursus op Jozef Israëlskade 45 in Amsterdam, met de bedoeling daar na de zomervakantie te beginnen in de eerste klas.[6] Omdat het Joodse leerlingen en docenten per 1 september 1941 werd verboden reguliere scholen te bezoeken, moest hij naar het Joods Lyceum. In het schooljaar 1941-1942 zaten hij, Anne en zijn neef Rob Cohen in klas 1L2.[7] In haar dagboek schrijft Anne over Maurice als een van haar vele aanbidders.[8] Leraar Frans Martin Premsela stelde in een notitie d.d. 22 januari 1942 vast dat de leerprestaties van Maurice achteruit gingen. '[Hij] let slecht op, is speelsch en zeer onnauwkeurig. Thuis en in de klas hard aanpakken'.[9]
Maurice zat bij de scouting. Toen door de anti-Joodse maatregelen steeds meer werd verboden, werd een scoutinggroep voor Joodse kinderen opgericht, maar ook dat kon op een gegeven moment niet meer.[10]
In de herfst van 1942 dook Maurice onder. Gedurende de oorlog zat hij, evenals zijn ouders, op verschillende onderduikadressen in Vaassen aan de oostrand van de Veluwe in Gelderland. Afgezien van korte periodes in andere schuilplaatsen bleef Maurice tot de bevrijding hoofdzakelijk bij het kinderloze stel Barend en Suzanne van Beek.[11] Als tiener in de onderduik koos hij de naam Theo. Deze naam bleef hij de rest van zijn leven gebruiken.[12] Zijn zus Freddy werd naar een onderduikadres in België gestuurd. Na de oorlog keerde zij terug naar Nederland.[13]
In 1955 emigreerde Theo naar Israël. Hij trouwde met Ora Rosenblat en kreeg twee zoons, Boaz en Gideon. Samen met zijn vrouw zette hij het bedrijf Theora op, gespecialiseerd in het ontwerpen en maken van speelgoed en spellen, waaronder Guess Who?, Magimizer, Zingo! en Go Pop.[14]
In 2008 maakte Theo een film, genaamd Classmates of Anne Frank, waarin hij en vijf van zijn voormalige klasgenoten die de Holocaust hadden overleefd - Lenie Duijzend, Albert Gomes de Mesquita, Jacqueline van Maarsen, Nanette Blitz en Hannah Goslar - hun persoonlijke verhalen en herinneringen aan Anne deelden.[15] De film werd een jaar later gevolgd door een boek.[16] In 2009 was Theo te gast in een speciale uitzending van het televisieprogramma De reünie', waar vijftien oud-klasgenoten van Anne Frank elkaar opnieuw ontmoetten.[17]
Op 10 september 1969 erkende Yad Vashem Barend Hendrik van Beek en zijn vrouw, Suzanne Helena van Beek-van der Paauw, als Rechtvaardigen onder de Volkeren.[18]
Bron persoonsgegevens.[19] Adres: Zuider Amstellaan 154, Amsterdam.[20]
Noten
- ^ Stadsarchief Amsterdam (SAA), Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238): Archiefkaarten Coenraad Coster en Bertha Seijffers; Geni: Bertha Seyffers.
- ^ SAA, Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238): Archiefkaart Freddy Coster; Geni: Freddy Brandeis-Coster.
- ^ SAA, Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238): Archiefkaart Coenraad Coster; Wikipedia: Theo Coster.
- ^ Anne Frank Stichting (AFS), Anne Frank Collectie (AFC), reg. code A_Montessori_I_001: Administratie leerlingen K.O. "de Blauwe Zeedistel", volgnummer 307.
- ^ AFS, AFC, reg. code A_Montessori_I_002: Inschrijvingsboek voor leerlingen van de Zesde Montessorischool, 29 augustus 1932 t/m 6 april 1959, volgnummer 223; AFS, AFC, reg. code A_Montessori_I_027: Ouderfonds Klasse A 1940-'41.
- ^ SAA, Archief van de Secretarie, Afdeling Onderwijs (toegang: 5191), inv. nr. 7410: Opgave van de 4e G.H.B. met 5 j.c. B., Ingekomen lijsten van middelbare scholen met opgave van aanwezige Joodse leerlingen.
- ^ NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust en Genocidestudies, Amsterdam, Archief 181e (W.S.H. Elte), inv. nr. 2f: Absentenregister klas 1LII Joods Lyceum, 1 maart – 17 juli 1942; Dienke Hondius, Absent: herinneringen aan het Joods Lyceum Amsterdam 1941-1943, Amsterdam: Vassallucci, 2001, p. 269; Wikipedia: Klas van Anne Frank.
- ^ Anne Frank, Dagboek A, 16 juni 1942, in: Verzameld werk, Amsterdam: Prometheus, 2013.
- ^ NIOD, Joodsche Raad voor Amsterdam (toegang 182), Afdeling Onderwijs, Inrichting voor Voortgezet Onderwijs; Beoordelingen en opmerkingen van leraren inzake leerlingen, januari-juni 1942, Notitie Premsela.
- ^ Scouting in de oorlog: Joodse scouts - Theo Coster.
- ^ Theo Coster, Klasgenoten van Anne Frank, Amsterdam: Carrera, 2009, p. 37-55; Stichting Broken Wings: Onderduikfamilies in Vaassen.
- ^ AFS, Getuigenarchief, Coster, Maurice: The Jerusalem Report, February 2, 2009, p. 40.
- ^ Berthe Rosette Brandeis, Freddy: brieven uit de onderduik, Amstelveen: Tienstuks, cop. 2023.
- ^ Philissa Cramer, Anne Frank’s Israeli classmate behind popular breast-inspired fidget toy, The Times of Israel, 13 september 2021; Website Theora Design.
- ^ IMDb: Classmates of Anne Frank (2008). De film werd op 4 mei 2010 op de Nederlandse televisie uitgezonden door de KRO. Beeld & Geluid, Klasgenoten van Anne Frank. Te zien op YouTube.
- ^ Theo Coster, Klasgenoten van Anne Frank, Amsterdam: Carrera, 2009.
- ^ Beeld & Geluid: De Reunie - De klas van Anne Frank. Te zien op YouTube.
- ^ Yad Vashem, The Righteous Among the Nation Database: Beek van Barend & Suzanne (Paauw van der).
- ^ Geni: Theo Coster.
- ^ AFS, AFC, reg. code A_Montessori_I_002: Inschrijvingsboek voor leerlingen van de Zesde Montessorischool, 29 augustus 1932 t/m 6 april 1959, volgnummer 223.