NL

Eddy Bremer

Eddy Bremer was een leerling van het Joods Lyceum en korte tijd een klasgenoot van Margot Frank.

Persoon

  • Eduard Bremer
  • Amsterdam, Nederland 9 mei 1923
  • Auschwitz 4 september 1942

Eduard (Eddy) Bremer was een zoon van Simon Bremer (1891-1942) en Branca Koperenberg (1895-1942).[1] Vader Simon was commissionair in diamanten.[2] Eddy had een vier jaar oudere zus, Sophia, geboren in 1919.[3] 

Eddy was een leerling van de 3e HBS 5 aan de Mauritskade in Amsterdam, waar hij zowel de eerste en tweede klas tweemaal doorliep. Daarna ging hij naar het Lyceum Drafna in Naarden. Per 1 september 1941 werd het Joodse leerlingen en docenten verboden reguliere scholen te bezoeken. Hij werd in november 1941 ingeschreven in klas 5B van het Joods Lyceum in Amsterdam.[4] Uit een beoordeling van 4 februari 1942 blijkt dat hij was teruggezet naar 4B2, de klas van Margot Frank. Volgens wiskundeleraar Aäron Kessing deed Eddy het in 4B2 minder slecht dan in 5B. Leraar natuurkunde Maurits Goudeket kreeg de indruk dat Eddy wat betreft vlijt een onvoldoende scoorde en leraar Engels David de Vries moest nog maar afwachten of Eddy het in de vierde klas beter zou doen dan in de vijfde.[5] Op 9 februari 1942 meldde rector Elte dat Eddy de school op 5 februari 1942 had verlaten.[6]

Eddy Bremer vluchtte samen met zijn ouders en het echtpaar Isaac Polak en Selina Polak - de Vries en hun dochter Eva Frederika medio juli 1942 bij Baarle-Nassau te voet de Belgische grens over, waarna zij in Antwerpen een aantal kamers huurden. Ze waren in het bezit van valse paspoorten en hadden hun hele vermogen in diamanten omgezet. Op 31 juli namen ze de trein naar Parijs om in Frankrijk een veilig heenkomen te zoeken, maar bij de grenspost Feignies werden ze gecontroleerd nadat een Belgische collaborateur de Devisenschutzkommando (DSK) op de hoogte had gebracht van hun vlucht.[7]

De twee gezinnen werden overgedragen aan de Feldgendarmerie van Maubeuge. Uit hun verhoor bleek dat zij in een café in Antwerpen kennis hadden gemaakt met een persoon, die hen voor het destijds astronomisch hoge bedrag van 4.000 Belgische franken per persoon valse paspoorten had bezorgd. Al hun bezittingen werden door de DSK in beslag genomen. Op 3 augustus 1942, werden Simon Bremer en Isaac Polak door de Duitse militaire rechtbank van Valenciennes tot vijf maanden gevangenisstraf veroordeeld. Maar zonder de uitvoering van dit vonnis af te wachten, werden de beide gezinnen aan de Gestapo overgedragen en naar Kazerne Dossin in Mechelen overgebracht. Van daaruit werden ze met Konvooi VII op 1 september 1942 naar Auschwitz gedeporteerd. Geen van hen overleefde de deportatie.[7]

Drie dagen eerder, op 29 augustus 1942, was Elias Bremer, de echtgenoot van Eddy's zus Sophia, uit Kazerne Dossin met Konvooi VI naar Auschwitz gedeporteerd.[8] Sophia was op 13 september 1938 getrouwd met haar neef, de arts Elias Bremer (zijn vader Meijer Bremer was een broer van Sophia's vader Simon).[9] Op 6 januari 1941 werd hun dochter Karin Bianca Irene geboren. Sophia en Elias gingen na hun bruiloft op Oosterpark 35 wonen, alwaar ook de praktijk van Elias was gevestigd. Sophia's ouders en jongere broer Eddy woonden naast hen op Oosterpark 36. Hoe en waarom Elias naar België was gereisd, is vooralsog onduidelijk. Sophia Bremer-Bremer slaagde er ook in de grens met België over te steken en zat samen met haar dochtertje en de 24-jarige Jonas Polak (1918-1972), de zoon van bovengenoemde Isaac en Selina Polak, ondergedoken in Edegem, nabij Antwerpen.[10]

Sophia en Jonas hadden hun juwelen en waardepapieren toevertrouwd aan de Vlaamse diamantkoopman Gustaaf De Schutter. Toen zij van onderduikadres wilden veranderen en naar het veiligere Brussel verhuizen, vroegen zij aan De Schutter om 60.000 Bfr. terug te geven, waarna ze door De Schutter werden verraden en op 13 maart 1943 gearresteerd.[10] Zij werden naar de gevangenis van Wilrijk gebracht, voordat ze op 19 maart werden overgebracht naar Kazerne Dossin. Van daaruit gingen ze met Konvooi XX op 19 april 1943 op transport naar Auschwitz, waar Sophia en haar dochtertje direct na aankomst werden vergast. Het lukte Jonas Polak om te ontsnappen uit het transport, door met aan aantal anderen uit de trein te springen.[11]

Bron persoonsgegevens.[12] Adres: Amsterdam: Oosterpark 36hs.[12]

Noten

  1. ^ Stadsarchief Amsterdam (SAA), Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238): Archiefkaart Eduard Bremer; Joods Museum, Persoonsbewijzen van Simon Bremer (objectnummer D009724) en Branca Bremer-Koperenberg (objectnummer D009723).
  2. ^ SAA, Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238): Archiefkaarten Simon Bremer en Branca Koperenberg.
  3. ^ SAA, Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238): Archiefkaart Sophia Bremer.
  4. ^ NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust en Genocidestudies, Amsterdam, W.S.H. Elte (toegang 181e): Correspondentie met de inspecteur der Gemeentebelastingen en anderen over komst en vertrek van leerlingen, en over regelingen m.b.t. het schoolgeld, 24 september 1941 - 18 februari 1943. W.S.H. Elte aan de Inspecteur der Gemeentebelastingen, 27 november 1941.
  5. ^ NIOD, Joodsche Raad voor Amsterdam (toegang 182), Afdeling Onderwijs, Inrichting voor Voortgezet Onderwijs; Beoordelingen en opmerkingen van leraren inzake leerlingen, januari-juni 1942, Leerling Eddy Bremer, 4BII, 4 februari 1942, volgnummer: 28.
  6. ^ NIOD, W.S.H. Elte (toegang 181e): Correspondentie met de inspecteur der Gemeentebelastingen en anderen over komst en vertrek van leerlingen, en over regelingen m.b.t. het schoolgeld, 24 september 1941 - 18 februari 1943. W.S. H. Elte aan de Inspecteur der Gemeentebelastingen, 9 februari 1942.
  7. a, b Ahllrich Meyer & Insa Meinen, La Belgique, pays de transit: Juifs fugitifs en Europe occidentale au temps des déportations de 1942,  Bijdragen tot de Eigentijdse Geschiedenis, (2008) nr. 20, p. 145-194, aldaar p. 168-170.
  8. ^ Memoriaal Kazerne Dossin: Elias Bremer.
  9. ^ SAA, Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238): Archiefkaart Elias Bremer.
  10. a, b Jan Maes, « Die Joden zijn bij mij per toeval gevonden » Hoe protestanten Joden redden in de omgeving van Antwerpen en Leuven (1942–1944),  Les Cahiers de la Mémoire Contemporaine, 2011 (10), p. 271-317.
  11. ^ Netwerk Oorlogsbronnen: De Nederlandse Joodse gedeporteerden van Transport XX.
  12. a, b SAA, Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238): Archiefkaart Eduard Bremer; Digitaal Joods Monument: Eduard Bremer.

Gerelateerd