NL

Lies Brilleman

Lies Brilleman was een klasgenoot van Anne Frank op de Zesde Montessorischool.

Persoon

Vervaardiger onbekend. Afkomstig uit privécollectie
  • Elisabeth Brilleman
  • Amsterdam, Nederland 26 februari 1928
  • Zaandam, Nederland 25 januari 2022

Lies Brilleman, rond 1940.

Vervaardiger onbekend. Afkomstig uit privécollectie

Publiek domein

Elisabeth (Lies, Liesbeth) Brilleman was de dochter van Juda Brilleman (1903-1995)[1] en Sophie Brilleman-Soesan (1905-1965).[2] Ze groeide op als enig kind in een Amsterdams seculier-Joods gezin. Ze ging naar de Montessorikleuterschool in de Corellistraat.[3] Haar lagere school was aanvankelijk de Eerste Montessorischool, maar op 20 april 1936 werd ze overgeschreven naar de Zesde Montessorischool.[4] Dit viel samen met de verhuizing van de Cornelis Schuijtstraat naar het Merwedeplein.[1]

Op de Zesde Montessorischool zat Lies van het derde tot zesde jaar bij Anne Frank in de klas. Ze had weinig contact met Anne en herinnerde haar naar eigen zeggen "vaag". Lies vond haar "bazig" en "gewoon geen aardig meisje".[5] Lies was bevriend met Bep van Groot Battavé en Lette de Levie.[6] Net als Hanneli Goslar herinnerde ze zich een bezoek aan de tentoonstelling De trein 1839-1939 op het Frederiksplein: "Daar gingen we met de hele klas naar toe en dan kon je rondjes rijden in een stoomtreintje".[7]

Op 12 juli 1941 schreef de Zesde Montessorischool haar uit om naar de Montessori ULO te gaan.[4] Maar door de anti-Joodse onderwijssegregatie moest zij naar een Joodse MULO in de Transvaalbuurt.[8]

Haar ouders vonden een onderduikadres voor haar bij een gezin op de Terrasweg 61 in Santpoort. Zelf doken zij onder in Velsen-Noord en later in Zaandam. Na ruim twee jaar werd Lies, kort na haar zeventiende verjaardag, op 1 maart 1945 opgepakt bij de arrestatie wegens verzetsactiviteiten van haar 'pleegvader' Dirk Jan van Rijswijk. Hij werd naar Amsterdam gebracht en op 8 maart 1945 op de Amsteldijk gefusilleerd.[9] Lies kwam terecht in het Huis van Bewaring aan de Amstelveenseweg. Na enige tijd kwam ze vrij. [10]

Na de bevrijding vond ze haar ouders terug in Zaandam, waar zij ondergedoken waren. Het herenigde gezin bleef daar wonen. In december 1956 trouwde Lies met Frederik Kamst[11] en vond werk bij het hoofdkantoor van Albert Heijn.[12] 

Bron persoonsgegevens.[13] Adressen: Bilderdijkstraat 215-I, Amsterdam; Cornelis Schuijtstraat 39 (’31); Merwedeplein 59-II (’36);[14] Biesboschstraat 29-I ('40);[1] Zaandam.[15]

Noten

  1. a, b, c Stadsarchief Amsterdam (SAA), Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238): inv. nr. 120: Archiefkaart J. Brilleman.
  2. ^ SAA, Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238), inv. nr. 761: Archiefkaart S. Soesan; Gemeentearchief Zaanstad, BS Overlijden
    Burgerlijke stand Zaandam, Zaandam, archief OA-0132, inventaris­num­mer 519, 09-11-1965, Register van overlijdensakten, Burgerlijke Stand Zaandam, 1965 jan 4 - 1965 dec 31: Sophie Soesan.
  3. ^ Anne Frank Stichting (AFS), Getuigenverhalen, Kamst – Brilleman, 00:13:55.09.
  4. a, b AFS, Anne Frank Collectie, reg. code A_Montessori_I_002: leerlingenregister Zesde Montessorischool, volgnr. 153.
  5. ^ AFS, Getuigenverhalen, Kamst – Brilleman, 00:30:57.15.
  6. ^ AFS, Getuigenverhalen, Kamst – Brilleman, 00:20:46.06.
  7. ^ AFS, Getuigenverhalen II: Interview E. Kamst – Brilleman door Teresien dan Silva, Amsterdam, 19 september 2017, tijdcode 26:04:15.
  8. ^ AFS, Getuigenverhalen, Kamst – Brilleman, 00:45:36.18.
  9. ^ Zie: Website Joods Monument Zaanstreek, Brilleman (Juda/Jules); Website De Erebegraafplaats Bloemendaal, Dirk Jan van Rijswijk.
  10. ^ AFS, Getuigenverhalen, Kamst – Brilleman, 00:53:32.21.
  11. ^ Zie: Website Genealogie van de families Kamst en Kram, Stamboom familie Kamst deel II.
  12. ^ AFS, Getuigenverhalen, Kamst – Brilleman, 01:08:42.03.
  13. ^ SAA, Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238), inv. nr. 120: Archiefkaart E. Brilleman; Website Genealogie van de families Kamst en Kram, Stamboom familie Kamst deel II.
  14. ^ SAA, Dienst Bevolkingsregister, Gezinskaarten (toegangsnummer 5422): Gezinskaart J. Brilleman.
  15. ^ AFS, Getuigenverhalen: Interview E. Kamst – Brilleman door Teresien da Silva te Zaandam, 19 september 2017, tijdcode 01:08:42.03.

Gerelateerd