Simon Swaab
Simon Swaab was een klasgenoot van Margot Frank op het Joods Lyceum.
Simon Swaab was een zoon en oudste van twee kinderen van Philip Swaab (1897-1943) en Clara Rodrigues Garcia (1900-1943).[1] Zijn vader was diamantslijper.[2] Hij had een jongere zus: Rachel Swaab (1931-1943).[3]
Simon was een leerling op de 3e HBS (Hogere Burgerschool) met Vijfjarige Cursus op Mauritskade 58 in Amsterdam.[4] Omdat het Joodse leerlingen en docenten per 1 september 1941 werd verboden reguliere scholen te bezoeken, moest hij naar het Joods Lyceum. In het schooljaar 1941-'42 zat hij in klas 4B2, dezelfde klas waar ook Margot Frank in zat.[5]
In oktober 1942 werd Simon opgenomen in Het Apeldoornsche Bosch, een Joods psychiatrisch ziekenhuis. Zijn ouders en zus werden eind 1942 naar Westerbork gestuurd, maar de moeder van Simon werd in december 1942 ook opgenomen in Het Apeldoornsche Bosch. In de nacht van 21 op 22 januari 1943 werd het ziekenhuis ontruimd.[6] Ruim 1.100 patiënten en personeelsleden werden op een rechtstreeks transport naar Auschwitz gezet.[7] Daar werden Simon en zijn moeder Clara eind januari vermoord.[8] Zijn vader Philip en zus Rachel kwamen eind februari 1943 in kamp Vught terecht.[9] Op 6 en 7 juni 1943 vertrokken twee treinen met Joodse kinderen en hun ouders uit kamp Vught naar Westerbork, waaronder ook Rachel Swaab en haar vader. Vervolgens werden zij op 8 juni 1943 naar vernietigingskamp Sobibor gedeporteerd.[10] Aan boord van dit beruchte Kindertransport bevonden zich 3017 mensen, waarvan bijna 1300 kinderen. Zij werden direct na aankomst op 11 juni 1943 vermoord.[11]
Bron persoonsgegevens.[1] Adressen: Weesperzijde 47-I, Amsterdam; 2e Jan Steenstraat 43hs (oktober 1939).[1]
Noten
- a, b, c Stadsarchief Amsterdam (SAA), Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238): Archiefkaart Simon Swaab.
- ^ SAA, Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238): Archiefkaart Philip Swaab; Archiefkaart Clara Rodrigues Garcia.
- ^ Joods Monument: Rachel Swaab.
- ^ Op 17 juli 1941 deed directeur C.G. Gerrits opgave van alle Joodse leerlingen van zijn school. De lijst bevatte in totaal 47 namen, waaronder die van Simon Swaab. Vier dagen later stuurde Gerrits een brief om nog een Joodse leerling aan de lijst toe te voegen: SAA, Archief van de Secretarie, Afdeling Onderwijs (toegang: 5191), inv. nr. 7410: Opgave 3e Hogere Burgerschool met Vijfjarige Cursus, 17 juli 1941, Ingekomen lijsten van middelbare scholen met opgave van aanwezige Joodse leerlingen.
- ^ NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust en Genocidestudies, Amsterdam, W.S.H. Elte (toegang 181e), inv. nr. 2f: Absentenregister klas 4BII Joods Lyceum, 1 maart – 17 juli 1942. Dienke Hondius identificeerde de verkeerde leerling in haar boek over het Joods Lyceum. Dienke Hondius, Absent: herinneringen aan het Joods Lyceum Amsterdam, 1941-1943, Amsterdam: Vassallucci, 2001, p. 282. Zij noemt daar Samuel Swaab, maar in het Absentenregister is sprake van 'Swaab S 2e J. Steenstraat 43'. Daar woonde Simon Swaab met zijn ouders.
- ^ Namen Holocaust-slachtoffers Het Apeldoornsche Bosch, de Stentor, 21 januari 2013.
- ^ Arolsen Archives - International Center on Nazi Persecution, Bad Arolsen, Joodsche Raad Cartotheek: DocID: 130383539 (Simon SWAAB); DocID: 130383194 (Clara SWAAB RODRIGUES GARCIA);
- ^ Arolsen Archives, List of names of Jewish victims of the Nazi regime in the Netherlands 1941 - 1945, DocID: 5153343 en DocID: 5153348.
- ^ Arolsen Archives, Administratie Kamp Vught: DocID: 412262 (PHILIP SWAAB); DocID: 412273 (RACHEL SWAAB).
- ^ Arolsen Archives - International Center on Nazi Persecution, Bad Arolsen, Joodsche Raad Cartotheek: DocID: 130383465 (Rachel SWAAB); DocID: 130383454 (Philip SWAAB).
- ^ Stichting Sobibor: Transport 15; In 2017 bleek dat er een jongen uit kamp Vught was ontkomen aan het Kindertransport en dat hij de oorlog wel had overleefd: Overlevende van beruchte kindertransporten bij herdenking kamp Vught, NOS Nieuws, 10 juni 2018.