Salomon Siegfried Lievendag
Siegfried Lievendag was een reisgenoot van Otto Frank tijdens de repatriëring vanuit Auschwitz.
Siegfried Lievendag was in 1920 in Hamburg getrouwd met Johanna Heinemann. Na haar overlijden in 1927, hertrouwde hij in 1931, eveneens in Hamburg, met zijn nicht Ester Lievendag.[1] Zij had uit haar eerste huwelijk een dochter: Hannelore Cahn.[2] Lievendag had de Nederlandse nationaliteit en het gezin verhuisde in september 1938 naar Amsterdam.[3] Lievendag was daar bedrijfsleider in een confectiezaak, zijn vrouw was tandarts.
Als administratief medewerker van de Arbeitseinsatz had Lievendag een Sperre, maar uiteindelijk kwamen hij en zijn vrouw op 27 januari 1943 in Kamp Vught terecht, van waaruit hij op 20 maart 1944 naar Westerbork werd overgebracht en op 23 maart 1944 op transport werd gesteld naar Auschwitz.[4] Zijn vrouw vertrok met het laatste transport met zo'n 500 Joodse mannen, vrouwen en kinderen van het Philips-Kommando in de nacht van 2 op 3 juni 1944 rechtstreeks naar Auschwitz.[5]
Lievendag overleefde Auschwitz en maakte dezelfde terugreis als Otto Frank aan boord van de MS Monowai van Odessa naar Marseille. In het notitieboekje dat Otto Frank na de bevrijding van het kamp bijhield, wordt Lievendag een paar keer genoemd. Op 12 mei 1945, zijn eigen verjaardag, noteerde Frank: “Lievendag feliciteert”. Op 23 mei noteerde hij: “Lievendag jaarig”. Die dag voeren ze op het repatriëringschip de Monowai langs Istanbul.[6]
Vanaf 1945 zette Frank Lievendags verjaardag in zijn agenda’s.[7] Op 27 januari 1946, ze waren toen een jaar bevrijd, noteerde hij onder andere Lievendags naam.[8] Op 20 december 1947 schreef hij bij de naam ”J.I.”.[9] Dat duidt er op dat Lievendag zich toen in de Joodsche Invalide bevond. Op 13 februari 1948 volgde: “S. Lievendag †”, en op 17 februari: “¼2 Teraardebest Lievendag”.[10] Tussen de terugkeer in 1945 en zijn overlijden begin 1948 werd er een foto gemaakt van Lievendag in het gezelschap van elf anderen. Onder hen waren zijn echtgenote Ester Lievendag-Lievendag, zijn pleegdochter Hannelore Cahn, met haar echtgenoot Hans Eisinger, en Otto Frank.[11]
Hannelore Eisinger-Cahn was tijdens de oorlog gevangene en revuedanseres in Kamp Westerbork. Over haar verscheen in 2008 het boek en de documentaire Westerbork Girl van Steffie van den Oord.[12]
Bron persoonsgegevens.[3] Adressen: Hamburg; Vechtstraat 23-II, Amsterdam (sept. ’38), Beethovenstraat 66-I (aug. ’40), Zuider Amstellaan 93hs (dec. 45).[3]
Noten
- ^ Stadsarchief Amsterdam (SAA), Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238): Archiefkaart Salomon Siegfried Lievendag. De familierelatie wordt gemeld in een e-mail van Vera Eisinger aan Gertjan Broek (Anne Frank Stichting), 23 december 2016.
- ^ SAA, Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238): Archiefkaart Ester Lievendag (1899).
- a, b, c SAA, Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238): Archiefkaart Salomon Siegfried Lievendag.
- ^ Arolsen Archives – International Center on Persecution, Bad Arolsen, Administratie Kamp Vught: DocID: 382896 (SALOMON SIEGFRIED LIEVENDAG; Joodsche Raad Cartotheek: DocID: 130334201 (Salomon S LIEVENDAG)
- ^ Arolsen Archives, Administratie Kamp Vught: DocID: 382883 (ESTHER LIEVENDAG); Joodsche Raad Cartotheek: DocID: 130330504 (Esther LEIVENDAG LIEVENDAG).
- ^ Anne Frank Stichting (AFS), Anne Frank Collectie (AFC), Otto Frank Archief, reg. code OFA_040: Notitieboekje Otto Frank januari-3 juni 1945, notities 12 en 23 mei.
- ^ AFS, AFC, reg. code OFA_002, 003 en 004: agenda’s Otto Frank, 1945 t/m 1947, telkens 23 mei.
- ^ AFS, AFC, reg. code OFA_003: agenda Otto Frank, 27 januari 1946.
- ^ AFS, AFC, reg. code OFA_004: agenda Otto Frank, 20, 24, 30 december 1947 en 1 december 1948.
- ^ AFS, AFC, reg code OFA_005: agenda Otto Frank, 13 en 17 februari 1948.
- ^ Foto en namen in e-mail Vera Eisinger aan Gertjan Broek (AFS), 13 december 2016.
- ^ Steffie van den Oord, Westerbork girl, Amsterdam: Contact, 2008.