Anne Frank op de kleuterschool
Anne zit ruim een jaar op Voorbereidende school No. 51, de kleuterschool bij de 6e Montessorischool in Amsterdam.
Klassenfoto van Anne op de Voorbereidende school No. 51, Amsterdam, 1935
Vervaardiger: Johannes Machielis Bakels. Fotocollectie Anne Frank Stichting, Amsterdam Copyright: Rechthebbende(n) onbekend
Edith Frank schreef op 26 maart 1934 aan het vroegere buurmeisje Gertrud Naumann: 'Anne möchte so gern in den Kindergarten, der aber noch überfüllt ist'.[1] Twee maanden later kon ze melden dat Anne 'mit Freude in den Kindergarten' ging.[2]
Anne ging naar de kleuterschool van 9 april 1934 tot 13 juli 1935.[3] Deze school "No. 51 voor V.O." was in de Dintelstraat gevestigd en verhuisde per 23 mei 1934 naar het adres Niersstraat 43.[4] Anne maakte die verhuizing mee. Vanaf 3 september 1934 zat Hanneli Goslar ook op deze kleuterschool.[5]
In een album van Anne Frank zit een groepsfoto met het bijschrift De Montessori-fröbelschool 1934 bij juffrouw Baldal. Ook is er een foto met het bijschrift 1935 bij juffrouw Baldal.[6] Op de foto uit 1935 staan de volgende leerlingen:
Werner Basz, Irene Ceurvorst, Mary Distelbrink, Willy Engel, Horst Ferber, Anne Frank, Hannah (Hanneli) Goslar, Rita Goudeket, Alfred (Freddie) Hes, Louis Heyligers, Elly van Kasteel, Sally Kimel, Gerard Kolder, Frederika (Freetje) de Leeuw, Jaap de Leeuw, Guus Mittelmeijer, Maurits Mossel, Wim Mudde, Klara (Klaartje) Musikant, Abraham (Ab/Appie) Reiner, Rebecca (Rela) Salomons, Max Sitters, Simon Tak, Adolf (Dolf) Vecht, Renée Weber, Jan Wiegel, David Witjas,[7] en drie onbekende leerlingen.[8]
Twaalf kinderen zijn op deze foto door Anne genummerd. Deze nummers corresponderen met de tekst op de achterkant in het handschrift van Anne: '1.) Claartje 2.) Rela Salomon 3.) Hannelie Goslar 4.) Willy Engel 5.) Irene Coster 6.) Appie Reyner 7.) Sally Kimmel 8.) Renée Weber 9.) Freetje de Leeuw 10.) Werner Bas 11.) Jaap de Leeuw 12.) Rita Goudeket.'[6]
Jan Wiegel, een van de klasgenoten van Anne, maakte in 1969 de korte documentaire De klas, over de kleuterklas waar zij samen in zaten.[9] Van de Joodse kinderen in hun klas, bleken er negen in de concentratie- en vernietigingskampen te zijn omgekomen: Werner Basz, Anne Frank, Rita Goudeket, Freddie Hes, Freetje de Leeuw, Maurits Mossel, Max Sitters, Dolf Vecht en David Witjas. Vijf kinderen hadden de concentratiekampen overleefd: Hanneli Goslar, Louis Heyligers, Sally Kimmel, Ab Reiner en Rela Salomon. Horst Ferber en Klaartje Musikant overleefden de oorlog door onder te duiken. Omdat de ouders van Jaap de Leeuw en Simon Tak vanuit Duits perspectief werden gezien als gemengd gehuwd, werden zij niet geregistreerd als Joods.
In 1955 kreeg de school de naam De Blauwe Zeedistel.[10]
Noten
- ^ Anne Frank Stichting (AFS), Anne Frank Collectie (AFC), reg. code A_Getuigen_I_085: Edith Frank aan Gertrud Naumann, 26 maart 1934.
- ^ AFS, AFC, reg. code A_Getuigen_I_086: Edith Frank aan Gertrud Naumann, 24 mei 1934 (poststempel).
- ^ AFS, AFC, reg. code A_Montessori_I_001: Administratie leerlingen K.O. "de Blauwe Zeedistel", volgnummer 293. De sticker met die naam is van later datum; als Anne er in 1934 komt heet de school nog 'No. 51'.
- ^ AFS, AFC, reg. code A_Montessori_I_001: Brief Gemeente Amsterdam, 28 april 1934, in inschrijfboek leerlingen.
- ^ AFS, AFC, reg. code A_Montessori_I_001: Administratie leerlingen K.O. "de Blauwe Zeedistel", volgnummer 308.
- a, b AFS, AFC, reg. code A_AFrank_III_055: Fotoalbum van Anne Frank ("Blanco Electro Monster Huishoudboek 1937"), nrs. 26 en 28.
- ^ AFS, AFC, reg. code B_Getuigen_IV_001_1: Filmrol getiteld: 'De klas'. Een documentaire van Jan Wiegel, klasgenoot van Anne Frank, uit 1969 waarin hij zijn en Anne's medeleerlingen uit de kleuterklas opzoekt en interviewt.
- ^ Een andere naam die wordt genoemd is die van Willy Meijer. Zij zou het meisje achteraan links zijn, met haar armen over elkaar. Maar haar naam is niet terug te vinden in het inschrijfboek: AFS, AFC, reg. code A_Montessori_I_001: Administratie leerlingen K.O. "de Blauwe Zeedistel".
- ^ AFS, AFC, reg. code B_Getuigen_IV_001_1: Filmrol getiteld: 'De klas'. Een documentaire van Jan Wiegel, klasgenoot van Anne Frank, uit 1969 waarin hij zijn en Anne's medeleerlingen uit de kleuterklas opzoekt en interviewt.
- ^ Stadsarchief Amsterdam, Secretarie: Afdeling Onderwijs (toegang 5191), inv. nr. 9893: stamkaart Wijnanda de Haan (1899).
Digitale Bestanden (4)
Klassenfoto van Anne op de Voorbereidende school No. 51, Amsterdam, voorjaar 1934
Copyright: Rechthebbende(n) onbekend
Photographer: De collectie kan worden ingezet voor het publiek
Klassenfoto van Anne op de Voorbereidende school No. 51, Amsterdam, augustus 1934
Copyright: Rechthebbende(n) onbekend
Photographer: De collectie kan worden ingezet voor het publiek
Niet doen wat je wilt, maar willen wat je doet.
Verslag van onderzoek naar de Zesde Montessorischool en Anne Frank.
Klassenfoto met namenlijst, van Voorbereidende school No. 51 - voorjaar 1935.
Group photo with list of names, of Preparatory School No. 51 - spring 1935.