Nationaliteit van Anne Frank

Anne Frank kreeg bij haar geboorte de Pruisische nationaliteit.^[1] Van 1866 tot 1933 behoorde Frankfurt am Main tot het koninkrijk Pruisen.^[2]  In 1871 ontstond het Duitse keizerrijk, maar de bevolking bleef de Pruisische, Beierse, Saksische enz. nationaliteit behouden. Na 1933 kwam de gelijkschakeling van de verschillende landen, waaronder Pruisen, in het Derde Rijk. De overgang van Pruisisch naar Duits was een gevolg van de Gleichschaltungsgesetze van 31 maart en 7 april 1933.^[3] Vanaf februari 1934 hadden allen de Deutsche Staatsangehörigkeit.^[4] Op Annes persoonskaart in het Amsterdamse bevolkingsregister staat dan ook vermeld dat zij de Duitse nationaliteit had.^[5]

Op 25 november 1941 werden Otto Frank en zijn gezin van de ene op de andere dag staatloos burgers.^[6] Dit was ingevolge de Elfte Verordnung zum Reichsbürgergesetz van 25 november 1941. Deze verordening bepaalde dat alle in het buitenland wonende Joden die de Duitse nationaliteit hebben, deze zouden verliezen.^[7]  Ze stierf stateloos.^[8]

Anne noteerde op 9 oktober 1942 in haar dagboek: 'Fraai volk die Duitsers en daar behoor ik eigenlijk ook nog toe! Maar nee, Hitler heeft ons al lang statenloos (sic) gemaakt (...).'^[9]
In de folder waarin uitgeverij Contact het verschijnen van Het Achterhuis aankondigde, werd Annes stateloosheid vermeld.^[10] Toen Als Otto Frank in 1947 aan diverse mensen bij verschijning Het Achterhuis aanbood, stipte hij ook daarin enkele keren Annes stateloosheid aan. Hij deed dat bij de oud-ministers Bolkestein en Gerbrandy, en bij prinses Juliana en koningin Wilhelmina.^[11]

Naar aanleiding van de inbraak van 9 april 1944 schreef Anne: 'In die nacht wist ik eigenlijk dat ik sterven moest, ik wachtte op de politie, ik was bereid, bereid zoals de soldaten op het slagveld. Ik wou me graag opofferen voor het Vaderland, maar nu, nu ik weer gered ben, nu is mijn eerste wens na de oorlog, maak me Nederlander! Ik houd van de Nederlanders, ik houd van ons land, ik houd van de taal en wil hier werken. En als ik aan de koningin zelf moet schrijven, ik zal niet wijken voor mijn doel bereikt is!'^[12]

In 2004 was Anne kandidaat voor het KRO-televisieprogramma De grootste Nederlander. De KRO wilde haar vervolgens alsnog tot Nederlander laten naturaliseren. Enkele Kamerleden steunden het plan, maar de wet voorziet alleen in naturalisatie van levende personen. Als stateloze dong ze toch mee, en werd achtste. ^[13]