NL

Lea Reiner - Goldberg

Lea Reiner - Goldberg was de moeder Ab Reiner, een klasgenoot van Anne Frank.

Persoon

  • Lea Reiner - Goldberg
  • Krakau, Polen 29 december 1903
  • Herzliya, Israel 18 mei 1987

Lea Goldberg was een dochter van Abraham Schmelke Goldberg en Sara Nuchem. Ze had twee oudere zussen, Eva (1893) en Gitel (1896) en een jongere zus Erna (1910). Lea groeide op in Krakau en emigreerde eind jaren twintig naar Nederland. Daar trouwde ze op 21 juni 1928 in Amsterdam met de eveneens uit Krakau afkomstige Szaja (Josef) Reiner (1897).[1] Hij was in de jaren twintig naar Wenen vertrokken en had daar de Oostenrijkse nationaliteit gekregen. Lea verloor de Poolse nationaliteit door haar huwelijk met een Oostenrijks staatsburger. Al voor de oorlog vroeg het gezin de Nederlandse nationaliteit aan.[2] Ze kregen twee kinderen: Abraham (Appie, Ab) Reiner (1929) en Marcus (Marco) Reiner (1932). Haar man was samen met zijn zwager vanaf 1935 eigenaar van de schoenfabriek Rynco in Amsterdam, waar pantoffels werden gemaakt van vilt en kameelhaar.[3]

Lea's oudste zus Eva Kimel-Goldberg verhuisde in 1930 met haar zoon Salo (Sally, Sal) Kimel vanuit Berlijn naar Amsterdam, nadat zij was gescheiden. Ze kwamen toen bij het gezin van Lea wonen. Hun zonen Ab en Sally waren klasgenoten van Anne Frank in de kleuterklas en op de Zesde Montessorischool.[4]

Het gezin kreeg tijdens de bezetting een Sperre, vanwege de functie van Szaja Reiner als informateur voor de Nederlands-Israëlietische Hoofdsynagoge, de Asjkenazisch orthodox-joodse gemeente van Amsterdam.[5] Eind 1942 werd de zus van Lea op straat opgepakt en gedeporteerd.[6] In de winter van 1942-1943 dook Lea met haar gezin en haar neefje Sally onder in de buurt van Hoogeveen, door bemiddeling van verzetsman Johannes Post (1906-1944).[7] Op 7 februari 1945 werden ze door toevallig passerende Landwachters ontdekt en gearresteerd. De boer bij wie ze waren ondergedoken werd doorgeschoten. Lea werd ernstig mishandeld. Haar man werd ook zwaar mishandeld en doodgeschoten.[8] Daarna is zij met haar zoons Ab en Marco en haar neefje Sally Kimel naar Westerbork gebracht, waar ze tot de bevrijding van het kamp hebben gevangen gezeten.[9]

Eind jaren veertig runde ze met een zwager de pantoffelfabriek.[2] Op 23 mei 1950 werd ze Nederlandse.[10] Haar zoon Ab emigreerde rond 1956 naar Israël en nam de naam Avraham Rinat aan.[11] In 1971 emigreerde zij ook naar Israel.[1] 

Bron persoonsgegevens.[1] Adressen: Lutmastraat 15 huis, Amsterdam (1928); Zuider Amstellaan 37 II (april 1932); Daniel Willinkplein 29A hs (16 mei 1940); 13 III *(juni 9140); Mozartkade 8 hs (december 1945).[1]

Noten

  1. a, b, c, d Stadsarchief Amsterdam (SAA), Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238): Archiefkaart Lea Goldberg; Geni: Lea Goldberg.
  2. a, b Memorie van Toelichting, Handelingen van de Tweede Kamer der Staten-Generaal, 1949-1950, Kamerstuknummer 1567, ondernummer 3. Geraadpleegd via Historische parlementaire documenten (1814 - 1995).
  3. ^ "Nieuwe schoenfabriek komt", Het Volk, 12 januari 1935, p. 16. 
  4. ^ AFS, Anne Frank Collectie, reg. code A_Montessori_I_037 t/m 040, Ouderfonds Klasse B, jaren 1936-1937 t/m 1939-1940; AFS, AFC, reg code A_Montessorischool_I_002: Inschrijvingsboek voor leerlingen van de Zesde Montessorischool, 29 augustus 1932 tot en met 6 april 1959, volgnr. 145-146.
  5. ^ Arolsen Archives - International Center on Nazi Persecution, Bad Arolsen, Joodsche Raad Cartotheek, DocID: 130361429 (Szaja REINER).
  6. ^ AFS, Getuigenverhalen 2010, Ab Rinat, 6b: Transcriptie interview Ab Rinat door David de Jongh, 4 mei 2009. Eva Goldberg werd vermoord in Sobibor. SAA, Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238): Archiefkaart Eva Goldberg.
  7. ^ Johannes Post was een Nederlandse verzetsleider tijdens de Tweede Wereldoorlog. Wikipedia: Johannes Post.
  8. ^ Oorlogsgravenstichting: Szaja Reiner.
  9. ^ Arolsen Archives - International Center on Nazi Persecution, Bad Arolsen, Joodsche Raad Cartotheek, DocID: 130361420 (Abraham S REINER); DocID: 130361428 (Marcus D REINER); DocID: 130361427 (Lea REINER COLDBERG) en DocID: 130318700 (Salo KIMEL).
  10. ^ Handelingen van de Eerste Kamer der Staten-Generaal, 1949-1950, p. 755 (www.statengeneraaldigitaal.nl).
  11. ^ Wikipedia: Avraham Rinat; Veerkracht Online: Ab (Avraham) Rinat (NZSO). Also see his memoir: Avraham Rinat with Hila Tmor Ashur, To my father. I never had the chance to tell you: a memoir, Raanana: Docstory, 2023.