Hetty Ludel
Hetty Ludel was een klasgenoot van Margot Frank op de Jekerschool.
Persoon
Henriëtte (Hetty) Ludel was een Joods-Nederlands meisje en de dochter van Benjamin Ludel (1893) en Jeannette van Gelderen (1899).[1] Ze had een oudere zus, Rachelle (1920). Vader Benjamin was bedrijfsleider.[2]
Hetty Ludel ging naar de Jekerschool in Amsterdam en was daar een klasgenoot van Margot Frank. Ze zat in dezelfde vriendinnengroep als Margot, Barbara Ledermann, en Edith Jacobsohn.[3]
In het schooljaar 1935-’36 bezochten zij met hun klas de Pyramide van Austerlitz. De foto van Hetty samen met Margot op kunstschaatsen is in de winter van 1937-’38 gemaakt. Hetty vertelde na de oorlog dat zij en Margot samen graag gingen schaatsen, maar ook tennisen, zwemmen, en fietsen. Ook deden ze samen huiswerk. Ze herrinnerde Anne Frank vooral als een jonger zusje, dat kattig kon zijn.[4]
Het was de familie Ludel gelukt visa’s voor de Verenigde Staten te bemachtigen. Ze vertrokken in juli 1940 uit Nederland, om via Lissabon naar New York te vluchtten. Daar kwamen ze op 31 augustus 1940 aan en ze overleefden in Brooklyn de oorlog.[5] Hetty vertelde dat ze in Amerika een brief van Margot uit Holland ontvangen zou hebben, nog van voor de onderduik. Het zou om een lieve, kinderlijke brief gaan, waarin Margot onder andere iets over haar lippenstift vroeg.[4] Briefverkeer tussen bezet Nederland en de Verenigde Staten was erg moeizaam. Mogelijk klopt de datering door Hetty in haar interview niet, en was dit een brief die ze in Amsterdam nog van Margot gekregen had. Waar de brief nu is, is onbekend.
Hetty emigreerde in 1947 naar Zuid-Afrika en trouwde met Mark Zurel.[6]
Hetty en haar familie duiken meermaals op in correspondentie van Otto Frank na de oorlog. Zo bestaat er een foto van Hetty en Otto Frank, die Hetty in 1974 aan hem gaf met het bijschrift ‘To my sweetest Pim with all my love your Hetty’.[7] ‘Pim’ was de koosnaam die Anne voor Otto gebruikte.
In de schoolklas van de Jekerschool zat ook de niet-Joodse Anco Mali. Hoewel Anco naar eigen zeggen niet zo hecht was met de rest van het vriendinnengroepje als dat zij met elkaar waren, beschouwde zij Margot, Barbara, Hetty en Edith als vriendinnen in de klas.[3] In 1970 schrijft Anco naar Otto Frank een brief, waarin zij informeert of Otto Frank meer weet over het lot van enkele (Joodse) klasgenoten.[8] Zij noemt in deze brief ook Hetty. Otto antwoordde dat hij goed contact had met Hetty, ondanks haar emigratie.[3]
Bron persoonsgegevens.[1] Adressen: Rijnstraat 108-II, Amsterdam (1934);[2] 4211 Bedford Av., Brooklyn, New York, (1940).[5]
Noten
- a, b Stadsarchief Amsterdam (SAA), Dienst bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238): archiefkaart Henriëtte Ludel.
- a, b SAA, Dienst bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238): archiefkaarten Benjamin Ludel, Jeannette van Gelderen en Rachelle Ludel.
- a, b, c Margot Frank en de anderen, Anco Mali, Aspekt (Amsterdam 2005).
- a, b Anne Frank Stichting (AFS), Getuigenarchief, Interview Shoa Foundation Hetty Zurel-Ludel, 23-05-2011.
- a, b "New York Passenger and Crew Lists, 1909, 1925-1958", FamilySearch, New York City. Immigratieregisters 27 aug 1940–31 aug 1940: Henrietta Ludel.
- ^ Tali Feinberg, SA family’s hidden link to Margot Frank , South African Jewish Report (18-11-2021).
- ^ AFS, Kerncollectie: Eva Schloss Geringer collectie A_OFrank_III_160 : Foto z/w van Hetty Ludel-Zurel en Otto Frank 18 maart 1974.
- ^ AFS, OFA, OFA_85.26 Correspondentie van Anco de Knijff-Mali met Otto Frank, 1970-1976.
Digitale Bestanden (1)
Margot Frank en haar vriendin Hetty Ludel, winter 1937-1938.
Copyright: Rechthebbende(n) onvindbaar
Photographer: Collectie kan worden ingezet voor publiek.