Hetty Ludel

Henriëtte (Hetty) Ludel was een Joods-Nederlands meisje, de dochter van Benjamin (Bernard) Ludel (1893-1973) en Jeannette (Netty) van Gelderen (1899-1967).^[1] Ze had een oudere zus, Rachelle Ludel (1920). Vader Benjamin was bedrijfsleider en handelsreiziger in diamanten.^[2] Hij had van 1907 tot 1911 een opleiding gevolgd tot klover en was vervolgens lid geworden van de Algemene Nederlandse Diamantbewerkersbond (ANDB).^[3]

De ouders van Hetty reisden voor haar geboorte regelmatig heen en weer tussen Amsterdam en New York.^[4] Daar werd in 1920 hun oudste dochter Rachelle geboren, waarna ze in 1921 in Amsterdam trouwden. Benjamin en Jeannette werden in 1925 genaturaliseerd tot staatsburger van de Verenigde Staten.^[5] Ze keerden in februari 1926 weer terug naar Nederland, twee maanden voor de geboorte van Hetty.^[2]

Hetty Ludel ging naar de Jekerschool in Amsterdam en was daar een klasgenoot van Margot Frank. Ze zat in dezelfde vriendinnengroep als Margot, Barbara Ledermann, en Edith Jacobsohn.^[6]

In het schooljaar 1935-’36 bezochten zij met hun klas de Pyramide van Austerlitz. De foto van Hetty samen met Margot op kunstschaatsen is in de winter van 1937-’38 gemaakt. Hetty vertelde na de oorlog dat zij en Margot samen graag gingen schaatsen, maar ook tennissen, zwemmen, en fietsen. Ook deden ze samen huiswerk. Ze herinnerde Anne Frank vooral als een jonger zusje, dat kattig kon zijn.^[7]

Nadat nazi-Duitsland in mei 1940 Nederland binnenviel vluchtte de familie Ludel naar de Verenigde Staten. Ze verlieten in juli 1940 Amsterdam, om via Lissabon naar New York te emigreren. Daar kwamen ze op 31 augustus 1940 aan en ze overleefden in Brooklyn de oorlog.^[8] Hetty vertelde dat ze in Amerika een brief van Margot uit Holland ontvangen zou hebben, voordat zij onderdook. Het zou om een lieve, kinderlijke brief gaan, waarin Margot onder andere iets over haar lippenstift vroeg.^[7] Briefverkeer tussen bezet Nederland en de Verenigde Staten was erg moeizaam. Mogelijk klopt de datering door Hetty in haar interview niet, en was dit een brief die ze in Amsterdam nog van Margot gekregen had. Waar de brief nu is, is onbekend. 

Hetty emigreerde in 1947 naar Zuid-Afrika en trouwde met Mark Zurel.^[9] 

Hetty en haar familie duiken meermaals op in correspondentie van Otto Frank na de oorlog.^[10] Zo bestaat er een foto van Hetty en Otto Frank, die Hetty in 1974 aan hem gaf met het bijschrift ‘To my sweetest Pim with all my love your Hetty’.^[11] ‘Pim’ was de koosnaam die Anne voor haar vader Otto gebruikte. 

In de schoolklas van de Jekerschool zat ook de niet-Joodse Anco Mali. Hoewel Anco naar eigen zeggen niet zo hecht was met de rest van het vriendinnengroepje als dat zij met elkaar waren, beschouwde zij Margot, Barbara, Hetty en Edith als vriendinnen in de klas.^[6] In 1970 schrijft Anco naar Otto Frank een brief, waarin zij informeert of Otto Frank meer weet over het lot van enkele (Joodse) klasgenoten.^[12] Zij noemt in deze brief ook Hetty. Otto antwoordde dat hij goed contact had met Hetty, ondanks haar emigratie.^[13]

Bron persoonsgegevens.^[1] Adressen: Rijnstraat 108-II, Amsterdam (1934);^[2] 4211 Bedford Av., Brooklyn, New York, (1940).^[8]