NL

Greet Bezema

Greet Bezema was een klasgenoot van Margot Frank op het Gemeentelijk Lyceum voor Meisjes in Amsterdam.

Persoon

Vervaardiger onbekend. Fotocollectie Anne Frank Stichting Amsterdam
  • Gretha Bezema
  • Amsterdam, Nederland 25 september 1925
  • Almere, Nederland 30 november 2015

Uitsnede van een klassenfoto van Greet Bezema, Amsterdam, mei 1941.

Vervaardiger onbekend. Fotocollectie Anne Frank Stichting Amsterdam

Rechthebbende(n) onbekend

Gretha (Greet) Bezema was een dochter van Willem Lucas Bezema (1887-1975)[1] en Johanna Wilhelmina Geijsen (1891-1981).[2] Ze groeide samen met haar oudere zus Willemina (Mien) Hendrika Bezema (1924)[3] op in een socialistisch gezin. Haar vader was leraar op een lagere school en haar moeder had voor haar huwelijk ook in het onderwijs gewerkt. In 1934, toen Greet acht jaar was, verhuisde het gezin naar de buurt Betondorp in Amsterdam-Watergraafsmeer.[4]

In het schooljaar 1938-'39 begon ze op het Gemeentelijk Lyceum voor Meisjes in klas 1c. Margot Frank zat in de parallelklas 1b. Het tweede jaar 1939-'40 werden de klassen opnieuw ingedeeld en kwam ze samen met Margot in klas 2a.[5] Dat jaar kregen ze Engelse les van juffrouw Von der Möhlen. Volgens klasgenote Hetty Last was zij de ‘lievelingslerares van de hele school’,[6] maar volgens Greet was ze een beetje afstandelijk.[7] Von der Möhlen liet haar leerlingen Engelse brieven schrijven aan scholieren in het buitenland. Greet ontving een brief die ze beantwoordde, maar door de Duitse inval van Nederland werd de correspondentie onderbroken en bleef het bij die ene brief. De Engelse brief die Margot schreef tijdens deze lessen aan Betty Ann Wagner uit Danville (Iowa) in de Verenigde Staten is bewaard gebleven.[8]

Volgens Greet was Margot Frank een aardig meisje dat goed kon leren. Ook herinnerde ze zich Margot tijdens een uitstapje naar een openluchtzwembad in Diemen, waarschijnlijk in de zomer van 1940:[9]

‘Want Bella Kohlweij zei toen; ze was altijd zo netjes gekleed. En nou dat is mij niet bijgebleven. Alleen een keer, dat was in de oorlog, toen gingen we zwemmen ergens in Diemen in een buitenbad. En daar was Margot ook bij. En Margot liep in een heel leuk pakje.’[10]

Verder dacht ze zich nog een ander uitje naar de Tafelberg in het Gooi te herinneren, waar Margot bij was.[11] Volgens klasgenootje Bella Kohlweij was deze excursie echter in of na 1943, toen Margot al ondergedoken zat.[12] In een interview uit 1996 vertelde Greet bij Margot thuis geweest te zijn.[13] Dit in tegenspraak met een later interview uit 2011 waar ze vertelde dat ze nooit bij Margot binnen is geweest, maar dat ze mogelijk wel eens, onderweg van school naar huis, samen met Margot langs haar huis is gefietst.[14]

Omdat haar eigen gezin niet religieus was, merkte ze ook niet wie wel of niet Joods was. Ook van Margot wist ze dat niet. Kinderen van wie de ouders bij de NSB zaten vielen haar meer op.[15] Toen in 1941 als gevolg van de anti-Joodse maatregelen alle Joodse leerlingen en leraren van de school werden verwijderd, begon dit meer tot haar door te dringen. Maar er werd volgens haar op school niet veel over gesproken.[16]

Na de oorlog zag Greet in de krant Het Vrije Volk een oproep staan tot inlichtingen over Margot en Anne Frank.[17] Ze schreef op 2 oktober 1945 een brief aan Otto Frank, met de vraag of hij al nieuws over Margot had vernomen.[18] Otto stuurde haar op 5 oktober 1945 een brief terug, waarin hij haar inlichtte over de dood van zijn dochters in Bergen-Belsen. Hij bedankte Greet voor haar interesse in Margot en nodigde haar uit om langs te komen om meer over haar te praten.[19] Ze ontmoetten elkaar op 2 november 1945 in het kantoor van Prinsengracht 263.[20]

Toen Greet voor het eerst Het Achterhuis las, herkende ze Margot daar niet in terug. Ze vond de manier waarop Anne haar beschreef te negatief.[21]

Na afronding van de lerarenopleiding werd Greet net als haar ouders docent.[22]

Bron persoonsgevens.[23] Adressen: Amsterdam; Brink 8b hs (1934).[1]

Noten

  1. a, b Stadsarchief Amsterdam (SAA), Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238), inv. nr. 1297: Archiefkaart W. L. Bezema.
  2. ^ SAA, Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238), inv. nr. 1438: Archiefkaart J.W. Geysen.
  3. ^ SAA, Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238), inv. nr. 65: Archiefkaart W.H. Bezema.
  4. ^ Anne Frank Stichting (AFS), Getuigenarchief, Bezema, Greet, transcriptie interview Greet Bezema door Erika Prins, 16 november 2011, p. 1-2.
  5. ^ SAA, Gerrit van der Veen Scholengemeenschap en rechtsvoorgangers, toegang 623, inv. nr. 421: rapportenregisters klas 2A, 1939-'40; Het jaar daarop zaten ze samen in klas 3A: Ibidem, inv. nr. 491: rapportenregisters klas 3A, 1940-'41.
  6. ^ AFS, Getuigenarchief, Last, Hetty, transcriptie interview Hetty Last door Erika Prins, 16 november 2011, p. 12-15.
  7. ^ AFS, Getuigenarchief, Bezema, Greet, transcriptie interview Greet Bezema door Erika Prins, 16 november 2011, p. 22.
  8. ^ Anne Frank Stichting (AFS), Anne Frank Collectie (AFC), reg. code Extern.00052: Kopie brief Margot Frank aan Betty Ann Wagner, 27 april 1940. De originele brief (en ook de brief van Anne aan Juanita Wagner, bevinden zich in het archief van het Simon Wiesenthal Center Museum of Tolerance, Los Angeles, Verenigde Staten; In de bibliotheek van Danville is een museum opgericht over de correspondentie tussen de zusjes Frank en Wagner, zie: Website Danville Station Library and Museum, The Anne Frank Connection.
  9. ^ Vanaf juni 1941 mochten Joden niet meer naar het zwembad, zie: “De bekendmaking inzake badplaatsen enz.”, Het Joodsche Weekblad, 27 juni 1942.
  10. ^ AFS, interview Greet Bezema, 2011, p. 8.
  11. ^ AFS, interview Greet Bezema, 2011, p. 20: Tijdens het interview gaf ze aan dat ze dacht een foto te hebben van de excursie naar de Tafelberg, maar deze foto kon ze niet terugvinden.
  12. ^ AFS, Getuigenarchief, Wilk-Kohlwey, Bella, transcriptie interview Bella van der Wilk-Kohlwey door Erika Prins, 16 november 2011, p. 12; Vanaf september 1941 kon Margot Frank door de anti-Joodse maatregelen niet meer naar het Lyceum voor Meisjes. Ze moest toen naar de 4de klas van de HBS van het Joods Lyceum, gevestigd op Voormalige Stadstimmertuin 1, te Amsterdam. Ze zat daar op school tot ze op 6 juli 1942 moest onderduiken in het Achterhuis.
  13. ^ AFS, Getuigenarchief, Bezema, Greet, verslag gesprek Greet Bezema met Dineke Stam, 10 mei 1996.
  14. ^ AFS, interview Greet Bezema, 2011, p. 21.
  15. ^ Ibidem, p. 4-5.
  16. ^ Ibidem, p. 9-10.
  17. ^ 'Inlichtingen gevraagd omtrent', Het Vrije Volk, 1 augustus 1945; AFS, AFC, reg. code A_OFrank_VI_001.
  18. ^ AFS, AFC, Otto Frank Archief (OFA), reg. code OFA_85.2: brief van Greet Bezema aan Otto Frank, 2 oktober 1945.
  19. ^ AFS, AFC, OFA, reg. code OFA_85.2: brief van Otto Frank aan Greet Bezema, 5 oktober 1945.
  20. ^ AFS, interview Greet Bezema, 2011, p. 24; AFS, AFC, OFA, reg. code OFA_2: Zakagenda Otto Frank 1945, 2 november 1945.
  21. ^ Ibidem, p. 26.
  22. ^ Ibidem, p. 1 en 26.
  23. ^ SAA, Dienst Bevolkingsregister, Persoonskaarten (toegangsnummer 30408), inv. nr. 49: Persoonskaart G. Bezema; Genealogie Online: Gretha Bezema.

Gerelateerd