Ab Reiner

Abraham (Ab/Appie) Samuel Reiner was een zoon van Lea Goldberg (1903-1987) en Szaja (Josef/Jo) Reiner (1897-1945).^[1] Zijn ouders waren beiden afkomstig uit Krakau in Polen, maar trouwden op 21 juni 1928 in Amsterdam. Ab had een jongere broer Marcus (Marco) David Reiner (1932).^[2] Het gezin was orthodox-joods. Szaja Reiner was samen met zijn zwager vanaf 1935 eigenaar van de schoenfabriek Rynco in Amsterdam, waar pantoffels werden gemaakt van vilt en kameelhaar.^[3]

Ab werd door de Voorbereidende school No. 51 op 25 september 1933 ingeschreven.^[4] Op de foto uit 1934 van de kleuterklas van Anne Frank is Ab het jongentje helemaal links vooraan. Anne gaf hem nummer 1.^[5] Op de foto uit 1935 is hij de jongen met het witte kraagje, links voor Anne. Daar gaf Anne hem nummer 6.^[6] Na de kleuterschool zat hij op de Zesde Montessorischool van het eerste tot en met het vijfde jaar bij Anne in de klas,^[7] net als zijn neef Salo (Sally, Sal) Kimel.^[8] De moeders van Ab en Sally waren zussen en zij woonden bij elkaar.^[9]

Het zesde en laatste schooljaar zaten zij niet bij Anne in de klas. Na afronding van de Zesde Montessorischool gaven Ab en Sally, samen met andere schoolverlaters, een poëziealbum cadeau aan hun juffrouw Lena Südfeldt.^[10] Vlak voor de zomervakantie van 1941 kwam de Duitse bezetter met de verordening dat Joodse kinderen naar Joodse scholen moesten. Ab en Sally gingen toen naar de Joodse HBS met Vijfjarige Cursus op de Voormalige Stadstimmertuin 2. In het eerste jaar zaten zij in klas 1B.^[11] Ab werd op 16 mei 1942 Bar Mitswa in de synagoge aan de Lekstraat.^[12]

Het gezin van Ab kreeg tijdens de bezetting een Sperre, vanwege de functie van zijn vader als informateur voor de Nederlands-Israëlietische Hoofdsynagoge, de Asjkenazisch orthodox-joodse gemeente van Amsterdam.^[13] Eind 1942 werd de moeder van Sally op straat opgepakt en gedeporteerd.^[14] In de winter van 1942-1943 dook Ab met zijn familie en zijn neef Sally onder in de buurt van Hoogeveen, door bemiddeling van verzetsman Johannes Post (1906-1944).^[15] Op 7 februari 1945 werden ze door toevallig passerende Landwachters ontdekt en gearresteerd. De boer bij wie ze waren ondergedoken werd doorgeschoten.^[16] Zijn vader werd ter plaatse zwaar mishandeld en tenslotte doodgeschoten.^[17] Daarna zijn Ab, zijn broer Marcus, hun moeder en Sally Kimel opgepakt en naar Kamp Westerbork gebracht, waar ze tot de bevrijding van het kamp gevangen hebben gezeten.^[18]

Na de oorlog werd hij wis- en natuurkundige en hoogleraar theoretische natuurkunde.^[17] Hij emigreerde rond 1956 naar Israël en nam de naam Avraham Rinat aan.^[19]

Bron persoonsgegevens.^[1] Adressen: Lutmastraat 15 huis, Amsterdam (’28); Zuider Amstellaan 37 II (april ’32); Daniel Willinkplein 29A hs (16 mei 1940); 13 III (juni ’40); Mozartkade 8 hs (december ’45).^[1]