Herman Koopman
Herman Koopman was een klasgenoot van Anne Frank op het Joods Lyceum
Herman Koopman was een zoon van Hijman Koopman (1908-onbekend) en Sara Pront (1908-1979).[1] Zijn ouders waren op 12 oktober 1927 getrouwd in Amsterdam.[2] Herman had een jongere broer Johan (1930-1944).[3] Zijn vader was postzegelhandelaar.[4]
Herman stond in 1941 ingeschreven bij de 3e HBS (Hogere Burgerschool) met Vijfjarige Cursus op Mauritskade 58 in Amsterdam, met de bedoeling daar na de zomervakantie te beginnen in de eerste klas.[5] Omdat het Joodse leerlingen en docenten per 1 september 1941 werd verboden reguliere scholen te bezoeken, moest hij naar het Joods Lyceum. Hij zat in het schooljaar 1941-'42 in klas 1L2, waar ook Anne Frank in zat.[6] In haar dagboek typeert Anne hem als een schunnige jongen.[7]
Dankzij familiecontacten wisten zijn ouders Herman en zijn broer Johan op verschillende onderduikadressen onder te brengen. Herman is te zien op een foto die in 1943 in Soest is gemaakt toen hij daar enige tijd ondergedoken zat.[8] Zijn broer Johan werd na verraad opgepakt en kwam op 7 december 1943 in Westerbork. Hij werd op 8 februari 1944 naar Auschwitz gedeporteerd, waar hij direct na aankomst op 11 februari werd omgebracht.[9] Herman kreeg op twee adressen problemen met de onderduikgevers, maar belandde uiteindelijk op een boerderij buiten Amsterdam. Daar bleef hij tot de bevrijding.[10]
Ook de ouders van Herman overleefden de oorlog. Hun huwelijk werd na een scheiding ontbonden op 29 september 1948.[2] Vader Hijman hertrouwde drie maanden later in Den Haag met Catharina Adriana Bal (1929), met wie hij een zoon kreeg: Marcel.[4] Hijman was een filatelist, bestierde een postzegelwinkel aan de Nieuwezijds Voorburgwal[11] en produceerde catalogi over verschillend soorten poststempels.[12] In 1969 verhuisde hij met zijn tweede vrouw en zoon Marcel naar België.[4]
Herman maakte in een verkort traject de HBS af en ging in Amsterdam economie studeren. Later brachten zijn werkzaamheden als accountant hem naar Curaçao en Colombia. Daarna woonde hij in Den Haag. Herman Koopman was tweemaal getrouwd. Hij kreeg twee zonen en een geadopteerde dochter.[13] Hij is begraven in Den Haag.[10]
Bron persoonsgegevens.[14] Adressen: President Steynstraat 16 I, Amsterdam; Louis Bothastraat 5 II (oktober ’45); Rokin 10 III (december ’45),[4] Herengracht 394-II (1956); Curaçao (1959).[1]
Noten
- a, b Stadsarchief Amsterdam (SAA), Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238): Archiefkaart Herman Louis Koopman.
- a, b SAA, Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238): Archiefkaarten Hijman Koopman en Sara Pront.
- ^ SAA, Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238): Archiefkaart Johan Koopman.
- a, b, c, d SAA, Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238): Archiefkaart Hijman Koopman.
- ^ Op 17 juli 1941 deed directeur C.G. Gerrits opgave van alle Joodse leerlingen van zijn school. De lijst bevatte in totaal 47 namen, waaronder die van Herman Koopman. Vier dagen later stuurde Gerrits een brief om nog een Joodse leerling aan de lijst toe te voegen: SAA, Archief van de Secretarie, Afdeling Onderwijs (toegang: 5191), inv. nr. 7410: Opgave van de 3e Hogere Burgerschool met Vijfjarige Cursus, 17 juli 1941, Ingekomen lijsten van middelbare scholen met opgave van aanwezige Joodse leerlingen.
- ^ NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust en Genocidestudies, Amsterdam, Archief 181e (W.S.H. Elte), inv. nr. 2f: Absentenregister klas 1LII Joods Lyceum, 1 maart – 17 juli 1942; Dienke Hondius, Absent: herinneringen aan het Joods Lyceum Amsterdam 1941-1943, Amsterdam: Vassallucci, 2001, p. 269; Wikipedia: Klas van Anne Frank.
- ^ Anne Frank, Dagboek A, 16 juni 1942, in: Verzameld werk, Amsterdam: Prometheus, 2013.
- ^ Verdwenen Soest, 3 februari 2021.
- ^ Joods Monument: Johan Koopman; Arolsen Archives - International Center on Nazi Persecution, Bad Arolsen, Joodsche Raad Cartotheek: DocID: 130322910 (Johan KOOPMAN); Arolsen Archives, List of names of Jewish victims of the Nazi regime in the Netherlands 1941-1945, DocID: 5150386.
- a, b Anne Frank Stichting, afd. Collecties, Brief van Rutger Koopman, 7 oktober 2011.
- ^ 'Advertentie', Nederlandsch Maandblad voor Philatelie, 33 (1956) 1, p. 21.
- ^ Nederlandsch Maandblad voor Philatelie, 53 (1976), Cumulatieve index, rubriek Literatuur.
- ^ Genealogie Schenk & Pruijt/Preuijt: Herman Louis Koopman.
- ^ SAA, Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238): Archiefkaart Herman Louis Koopman; Genealogie Schenk & Pruijt/Preuijt: Herman Louis Koopman.