Suzy Kitron-Stoll

Susanne (Suzy) Erika Stoll was een dochter van Fritz Stoll (1896-1982) en Ruth Stoll-Krimmer (1899-onbekend).^[1] Zij had een drie jaar jongere broer, Arnold Peter, geboren op 5 mei 1925. Het gezin was Joods en woonde in Breslau, Duitsland (nu: Wrocław, Polen). De ouders van Suzy kwamen in mei 1934 via Antwerpen naar Amsterdam.^[2] Volgens Suzy’s archiefkaart uit het Stadsarchief in Amsterdam stond zij al sinds 19 januari 1934 op dit adres ingeschreven en dus eerder dan haar ouders.^[1] Zelf herinnerde zij zich tijdens een interview in 2006 dat zij en haar broer in Breslau bij hun grootouders bleven en pas na hun ouders naar Nederland kwamen.^[3] Fritz Stoll werd procuratiehouder bij de Noord Europeesche Erts en Pyriet Maatschappij N.V., gevestigd aan de Lairessestraat 20. Tijdens het begin van de Duitse bezetting was hij in dezelfde functie werkzaam bij de maatschappij voor Ertsen en Metalen "Oxyde" N.V.^[4] 

De familie Stoll woonde net als de familie Frank aan het Merwedeplein. Suzy ging naar het Gemeentelijk Lyceum voor Meisjes, net als later Margot Frank. Na haar eindexamen in 1940, heeft Suzy nog een jaar Klassieke Letteren kunnen studeren in Amsterdam, voor dit voor Joden onmogelijk werd gemaakt.^[3] 

Uit de Joodse Raadkaart van Suzy blijkt, dat zij in juli 1942 een Sperre (een tijdelijke vrijstelling van deportatie) kreeg.^[5] Op basis van haar leeftijd en haar oorspronkelijk Duitse afkomst, zou zij, net als Margot Frank, als een van de eersten een oproep gekregen hebben. Deze oproepen werden in dezelfde week als dat zij haar vrijstelling kreeg, verstuurd. Deze vrijstelling werd na deze initiële oproepen gegeven. De reden van deze vrijstelling was waarschijnlijk een baantje binnen de Joodse Raad. In augustus 1942 dook Suzy onder in Utrecht.^[3] Haar ouders vonden een onderduikadres in Den Haag en later dook ze samen met hen onder in Rotterdam.^[6]

Nadat de familie Frank onderdook in juli 1942, werd hun huis aan het Merwedeplein 37-II vanaf december 1942 bewoond door onder andere Amalie Stoll-Krolik en Hedwig Krolik.^[7] Amalie was de moeder van Suzy's vader, en dus haar oma. Hedwig was Amalie's zus. Dat de twee zussen in de woning kwamen te wonen was mogelijk georganiseerd door Martin Meijer Gluskinos, de man van Amalie's dochter Ruth Gluskinos-Stoll. Martin had een functie bij de Joodse Raad en lijkt ook betrokken te zijn geweest bij de plaatsing van Joodse evacués in de voormalige woning van de familie Frank.^[8] Zij verbleven hier tijdelijk voordat zij werden gedeporteerd.^[9] Amalie en Hedwig overleefden de Holocaust niet, zij werden in 1943 vermoord in Sobibór en de omgeving Auschwitz.^[10] Martin stierf in 1944 in Dachau.^[11]

Broer Arnold woonde om gezondheidsredenen al sinds 1938 in Engeland.^[3] Hij ging in oktober 1944 vrijwillig in Engelse militaire dienst. Hierna ging hij studeren aan een Engelse universiteit. Hij kreeg de Engelse nationaliteit en vestigde zich in Birmingham. Wegens een tweetal reizen naar Tsjecho-Slowakije, waarvan een keer voor een daar gehouden studentencongres, en een reis naar Hongarije en naar Duitsland werd over hem door de Binnenlandse Veiligheidsdienst rapport opgemaakt toen hij in september 1950 zijn ouders in Amsterdam bezocht.^[4] Er is een foto bekend van Suzy's vader en broer in Amsterdam uit 1946.^[12] 

Suzy trouwde op 19 juni 1946 met Morduch Kostynski, ook bekend als Amiram (Ami) Mordechai Kitron, geboren op 10 september 1914 in het Poolse Pinsk (nu: Pinsk, Belarus). Kort daarna emigreerden zij naar Palestina.^[13] In 2006 herinnerde ze de familie Frank in een getuigeninterview. Ze beschreef Margot Frank als rustig, betrouwbaar, en een uitblinker op school. Over Anne zei ze: 

'Anne was absoluut degene die de toon aangaf. Ze was heel levendig en pienter en leuk en kwam grappig voor de dag, dus dat was allemaal ontzettend leuk. Maar aan de andere kant was ze ook niet ontzettend gehoorzaam.'^[3]

Bron persoonsgegevens.^[14] Adressen: Breslau; Koninginneweg 140bhs, Amsterdam (januari 1934); Merwedeplein 7-III (juni 1934); Merwedeplein 45-III (september 1945), Nieuwe Prinsengracht 29bhs (november 1945); Palestina (september 1946).^[1]