NL

Louis Heyligers

Louis Heyligers zat samen met Anne Frank in de kleuterklas van de Zesde Montessorischool.

Persoon

Vervaardiger: Johannes Machielis Bakels. Fotocollectie Anne Frank Stichting, Amsterdam
  • Louis Aron Heyligers
  • Amsterdam, Nederland 17 januari 1930
  • Palm Beach, FL, USA 25 juli 2004

Klassenfoto van Louis Heyligers op de Voorbereidende school No. 51, Amsterdam, 1935

Vervaardiger: Johannes Machielis Bakels. Fotocollectie Anne Frank Stichting, Amsterdam

Rechthebbende(n) onvindbaar

Louis Aron Heyligers (Heijligers) was het enig kind van de in Antwerpen geboren Mauritius Heyligers (1892-1947)[1] en de Amsterdamse Rika Rachel (Jenny) van Straten (1907-onbekend).[2] Zij waren op 18 juni 1929 getrouwd in Amsterdam. Acht maanden later werd op 17 januari 1930 hun zoon Louis geboren.

De moeder van Louis kwam uit een gezin van antiekhandelaren en reisde in haar jeugd regelmatig heen en weer tussen Nederland en de Verenigde Staten. Ook na de scheiding van haar ouders in 1915,[3] reisde ze regelmatig met beiden naar de Verenigde Staten.[4] Daar werd zij in 1926 genaturaliseerd tot Amerikaans staatsburger.[5] Haar vader hertrouwde met de Hongaarse Regina Klein en zij kregen in 1917 in New York een zoon: Aron Emil van Straten.[6]

Louis had via zijn moeder ook Amerikaans staatsburgerschap, maar groeide de eerste paar jaar van zijn leven op in Amsterdam. De vader en stiefmoeder van Louis’ moeder woonden bij hen in.[7] Zijn familie ging naar een orthodoxe synagoge.[8]

Hij werd op 27 mei 1935 ingeschreven op de Voorbereidende school No. 51.[9] Daar kwam hij in de klas bij Anne Frank. Op de foto uit 1935 van de kleuterklas zit Louis links, achter twee bloempotten.[10] Een jaar later werd hij op 18 juli 1936 uitgeschreven, vanwege de verhuizing van zijn familie naar Amerika. Daar woonde het gezin bij de oom van Louis in The Bronx, New York.[11]

De vader van Louis was volgens zijn archiefkaart bij het Amsterdamse bevolkingsregister koopman van beroep.[1] Louis herinnerde zich dat hij daarvoor makelaar was, maar toen het gezin naar de Verenigde Staten verhuisde kon hij in deze sector geen werk vinden. Samen met zijn zwager werkte hij toen als antiekhandelaar,[8] tot het gezin op 16 november 1937 terugkeerden naar Nederland.[1] Louis herinnerde zich dat ze tijdens de zomers in een huis in Scheveningen verbleven. In de wintermaanden woonden ze in Amsterdam. Aan het begin van de oorlog deden zijn ouders een poging weer naar de Verenigde Staten te emigreren, maar dit was niet succesvol.[8]

Op 18 september 1942 werd het gezin naar doorgangskamp Westerbork gedeporteerd. Zijn oma van moeders kant werd op 4 december 1942 vanuit Westerbork naar Auschwitz gedeporteerd, waar ze direct na aankomst werd vermoord. Louis verbleef een half jaar in het kamp en werd er Bar Mitswa. Hij herinnerde zich dat deze gebeurtenis met een eenvoudige ceremonie werd gevierd in het kamp. In december 1942 maakte de tekenaar Leo Kok[12] een portrettekening van Louis.[13]

Louis herinnerde zich tijdens een interview in 1997 dat hij begin 1943 met zijn ouders naar concentratiekamp Bergen-Belsen werd gedeporteerd en na een paar weken van daar uit op transport ging naar Liebenau. Maar volgens hun index kaarten van de Joodse Raad in Amsterdam maakten hij en zijn moeder onderdeel uit van een transport van 33 personen, dat op 9 maart 1943 vanuit Westerbork direct naar het kamp Steyerberg bij Liebenau vertrok.[14] Volgens hun gevangenenkaarten kwamen ze op 11 maart 1943 aan in het kamp 75 kilometer ten westen van Bergen-Belsen.[15]

Omdat hij en zijn moeder Amerikaans staatsburgers waren, werden ze behandeld als krijgsgevangenen. Na twee maanden werden ze op 13 mei 1943 op transport gezet naar Vittel, een krijgsgevangenenkamp onder Nancy in Noord-Frankrijk.[15] Louis herinnerde zich dat hij gescheiden werd van zijn moeder en werd onderwezen door Amerikaanse katholieke nonnen, die ook krijgsgevangenen waren in het kamp.[16]

Op 9 maart 1944 werd zijn vader naar Vittel gedeporteerd, waar hij werd herenigd met zijn gezin.[17] Ze werden op 12 september 1944 uit het kamp bevrijd.[18] Via Clermont-Ferrand gingen Louis en zijn ouders naar Marseille, om van daaruit in december 1944 met het schip USAT Thomas H Barry naar Boston, in de Verenigde Staten te varen.[19] Volgens Louis werden ze voor de overtocht gesponsord door zijn oom. Ze gingen bij familieleden van zijn moeder wonen in Brooklyn, New York, waar Louis werk vond als diamantslijper. Hij trouwde in 1952 en kreeg twee zonen.[8]

Bron persoonsgegevens.[20] Adressen: Sarphatistraat 183hs, Amsterdam;[21] Quinten Massijsstraat 12hs (1932); Noorder Amstellaan 144 (1935);[7] 1445 apt. 6 Nelson Ave., The Bronx, New York (1936);[11] Euterpestraat 104-I[22] (1937); Roerstraat 16-I (1938); Zuider Amstellaan 211-III (1939); Rijnstraat 151-I (1940).[1]

Noten

  1. a, b, c, d Stadsarchief Amsterdam (SAA), Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238): Archiefkaart Mauritius Heijligers; New York City Municipal Deaths, 1795-1949, FamilySearch, Overlijden Mauritius Heyligers, 12 september 1947.
  2. ^ SAA, Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238): Archiefkaart Rika Rachel van Straten.
  3. ^ SAA, Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238): Archiefkaart Rachel Korper.
  4. ^ "New York City, New York, United States documenten," FamilySearch, afbeelding 259 van 985; United States. National Archives and Records Administration. Image Group Number: 007678672: Passenger Arrival List, 18 September 1916.
  5. ^ "New York City, New York, United States documenten," FamilySearch, afbeelding 689 van 1204; United States. National Archives and Records Administration. Image Group Number: 004862297: Passenger and Crew List, 25 August 1928.
  6. ^ SAA, Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238): Archiefkaart Aron Emil van Straten.
  7. a, b SAA, Dienst Bevolkingsregister, Woningkaarten (toegangsnummer 5445), inv. nr. 289: Woningkaart Quinten Massijsstraat 12hs.
  8. a, b, c, d USC Shoah Foundation, Visual History Archive, Testimony of Louis Heyligers, 27 October 1997; YouTube: Deel 1; Deel 2; Deel 3.
  9. ^ Anne Frank Stichting (AFS), Anne Frank Collectie (AFC), reg. code A_Montessori_I_001: Administratie leerlingen K.O. "de Blauwe Zeedistel", volgnummer 414.
  10. ^ AFS, AFC, reg. code A_AFrank_III_055.067: Leerlingen uit de klas van Anne Frank op de Zesde Montessorischool, Amsterdam, 1935.
  11. a, b "New York City, New York, United States documenten," FamilySearch, afbeelding 435 van 695; United States. National Archives and Records Administration. Image Group Number: 004875527: Passenger and Crew List, 29 August 1936.
  12. ^ Wikipedia: Leo Kok.
  13. ^ AFS, Getuigenarchief, Heyligers: e-mail correspondentie met kleinzoon van Louis Heyligers.
  14. ^ Arolsen Archives - International Center on Nazi Persecution, Bad Arolsen, Joodsche Raad Cartotheek, DocID: 130304143 (Rika R. Heijligers van Straten; DocID: 130304140 (Louis A. Heijligers).
  15. a, b Arolsen Archives - International Center on Nazi Persecution, Bad Arolsen, Prisoners' Cards Liebenau, DocID: 1201549 (Louis Aron Heyligers).
  16. ^ Zelf plaatst Louis deze herinnering in Liebenau, maar waarschijnlijk was dit in Vittel, waar een groep nonnen krijgsgevangenen waren, zie: Page Dougherty Delano, ‘American Women in the Vittel Internment Camp. Religions, Morality, and Culture’, in: Historical Reflections, Volume 45, Issue 3, Winter 2019: 100–123.
  17. ^ Arolsen Archives - International Center on Nazi Persecution, Bad Arolsen, Joodsche Raad Cartotheek, DocID: 130304141 (Maritius Heijligers).
  18. ^ Van de bevrijding van Vittel zijn filmbeelden, zie: United States Holocaust Memorial Museum, courtesy of Footage Farm: March of Time - outtakes - Colmar offensive; Maginot Line; Liberation of Vittel Internment Camp.
  19. ^ National Archives, Record Group 85: Records of the Immigration and Naturalization Service, Passenger lists of vessels arriving at Boston, Massachusetts in December 1944, 10 December 1944, Image 103: Heyligers.
  20. ^ Louis Aron Heyligers, "United States, Social Security Numerical Identification Files (NUMIDENT), 1936-2007."
  21. ^ SAA, Dienst Bevolkingsregister, Woningkaarten (toegangsnummer 5445), inv. nr. 313: Woningkaart Sarphatistraat 183hs.
  22. ^ SAA, Dienst Bevolkingsregister, Woningkaarten (toegangsnummer 5445), inv. nr. 98: Woningkaart Gerrit van der Veenstraat 104-I.

Digitale Bestanden (1)

Klassenfoto van Anne op de Voorbereidende school No. 51, Amsterdam, 1935

Copyright: Rechthebbende(n) onbekend

Photographer: De collectie kan worden ingezet voor het publiek

Gerelateerd