Henoch Rajgrodski
Henoch Rajgrodski was een klasgenoot van Margot Frank op het Joods Lyceum.
Henoch Rajgrodski was een zoon van Zalkind Rajgrodski (1894-1943) en Szejne Raczewski (1895-1943).[1] Zijn ouders kwamen uit Suwalki, een stad in het noordoosten van Polen, maar Henoch werd geboren in Königsberg (nu: Kaliningrad). De vader van Henoch was fabrikant van herenkleding en vestigde zich in oktober 1931 in Amsterdam.[2] Henoch en zijn moeder volgden in november 1932.[1] Op 19 juli 1935 werd zijn jongere zusje Mirjam geboren.[3]
Henoch was een leerling op de 1e HBS (Hogere Burgerschool) met Vijfjarige Cursus op Keizersgracht 177 in Amsterdam.[4] Omdat het Joodse leerlingen en docenten per 1 september 1941 werd verboden reguliere scholen te bezoeken, moest hij naar het Joods Lyceum in Amsterdam. Hij zat in klas 4B2, waar ook Margot Frank in zat.[5]
Vanwege zijn functie bij de Joodse Raad kregen Zalkind en zijn gezin een Sperre, een tijdelijke vrijstelling van deportatie, maar in mei 1943 werd een nieuwe golf van deportaties van Joden uit Amsterdam georganiseerd. Zalkind, Szejne en dochter Mirjam kwamen op 26 mei 1943 in Westerbork terecht.[6] Ze werden op 1 juni 1943 op transport gezet naar vernietigingskamp Sobibor, waar ze direct na aankomst op 4 juni 1943 werden vermoord.[7] Aan boord van dit veertiende transport naar Sobibor bevonden zich 3006 mensen. Jules Schelvis was de enige overlevende van dit transport.[8]
Henoch wist enkele maanden eerder naar Zwitserland te vluchten. Vanaf 8 februari 1943 verbleef hij in een vluchtelingenkamp in Bourrignon, in het noordwesten van Zwitserland.[9] Volgens zijn kaart in de cartotheek van de Joodse Raad belandde hij uiteindelijk in de religieuze kibboets Tirat Zvi, in Palestina.[10]
Bron persoonsgegevens.[1] Adressen: Suwalki, Polen; Raamgracht 35-II, Amsterdam (november 1932), Tirat Zvi, Palestina.[11]
Noten
- a, b, c Stadsarchief Amsterdam (SAA), Dienst Bevolkingsregister, Gezinskaarten, (toegangsnummer 5422): Gezinskaart Z. Rajgrodski.
- ^ SAA, Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238): Archiefkaarten Zalkind Rajgrodski en Szejne Raczewski.
- ^ SAA, Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238): Archiefkaart Mirjam Rajgrodski.
- ^ SAA, Archief van de Secretarie, Afdeling Onderwijs (toegang: 5191), inv. nr. 7410, volgnr. 2802: Opgave van de 1e Hoogere Burgerschool met 5-Jarigen Cursus, 12 juli 1941, Ingekomen lijsten van middelbare scholen met opgave van aanwezige Joodse leerlingen.
- ^ NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust en Genocidestudies, Amsterdam, W.S.H. Elte (toegang 181e), inv. nr. 2f: Absentenregister klas 4BII Joods Lyceum, 1 maart – 17 juli 1942; Dienke Hondius, Absent: herinneringen aan het Joods Lyceum Amsterdam, 1941-1943, Amsterdam: Vassallucci, 2001, p. 282.
- ^ Arolsen Archives - International Center on Nazi Perscuction, Bad Arolsen, Joodsche Raad Cartotheek: DocID: 130360596 (Zalkind RAJGRODSKI); DocID: 130360583 (Schejne RAIGRODSKI RACZEWSKI); DocID: 130360582 (Mirjam RAIGRODSKI).
- ^ Arolsen Archives, list of names of Jewish victims of the Nazi regime in the Netherlands 1941 - 1945, DocID: 5152262.
- ^ Stichting Sobibor: Transport 14.
- ^ State Archives Jura (ArJC): 276 J 6.Raigrodski, Henoch Raigrodski, Henoch, 1943.09.25-1944.01.19 (Dossier)
- ^ Arolsen Archives, Joodsche Raad Cartotheek: DocID: 130360595 (Henoch RAJGRODSKI).
- ^ SAA, Dienst Bevolkingsregister, Archiefkaarten (toegangsnummer 30238): Archiefkaart Zalkind Rajgrodski; SAA, Dienst Bevolkingsregister, Woningkaarten (toegangsnummer 5445), inv. nr. 289: Woningkaart Raamgracht 35-II.